Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülleri açıklandı.
Bu yılın Vefa Ödülü, Kürt edebiyatının büyük şairi, İslam âlimi, mutasavvıf ve bilge düşünürü Ahmede Xânî’ye verildi.
Çünkü cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan da çok iyi biliyor ki Xani, Bölgede herkesin üzerinde ortaklaştığı önemli bir şahsiyet.
Doğrusu, bu karar beni yalnızca bir şairin ödüllendirilmesinden dolayı değil, Türkiye’nin yakın geçmişinde yaşanan büyük bir zihniyet değişimini hatırlattığı için de düşündürdü.
Bir zamanlar eserleri, dili ve kimliği nedeniyle yeterince tanınmayan, düşünceleri geniş kitlelere ulaştırılamayan Ahmed-e Xânî, bugün Cumhurbaşkanlığı makamının takdiriyle devletin en büyük kültür ve sanat ödüllerinden biriyle onurlandırılıyor.
Ahmed-e Xânî’nin bugün ulaştığı bu meşruiyet ve tanınırlıkta, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yaklaşımının çok çok önemli bir yeri olduğunu teslim etmek gerekir.
Erdoğan’ın başbakanlığı ve cumhurbaşkanlığı döneminde Ahmed-e Xânî’nin adı ve eserleri daha görünür hâle geldi. Ağrı Havalimanı’na Ahmed-e Xânî adının verilmesi, Doğubayazıt’ta onun adını taşıyan meslek yüksekokulunun kurulması, başka başka eğitim kurumlarında isminin yaşatılması bu sürecin önemli örnekleridir.
Merhum Abdülbari Gozal’ın Doğubayazıt’ta hayata geçirilen meslek yüksekokuluna Ahmed-e Xânî adının verilmesi de bu anlamda ayrıca hatırlanmalıdır.
Bununla da kalınmadı. Onun türbesi devlet adamlarının, siyasetçilerin ve kamu yöneticilerinin ziyaret ettiği önemli bir mekâna dönüştü. Eserleri Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından yayımlandı, kütüphanelere ulaştırıldı.
Özel sektör de bu ilgiden etkilenerek iş yerlerine ve ticari kuruluşlarına Ahmed-e Xânî yada Xani Bana adını vermeye başladı.
Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi eski Rektörü Prof. Dr. Abdülhalik Karabulut döneminde başlatılan Ahmet’i Xani sempozyumları da kurumsallaştı ve süreklilik kazandı.
Bütün bunlar, Ahmed-e Xânî’nin yalnızca Doğubayazıt’ın veya Ağrı’nın değil, Türkiye’nin ve insanlığın ortak kültür mirasından biri olduğunun daha geniş çevrelerce kabul edilmesine katkı sağladı.
Elbette burada bütün bu gelişmelerin arkasındaki siyasi iradenin hakkını teslim etmek gerekiyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın geçmişte başbakan, bugün cumhurbaşkanı sıfatıyla ortaya koyduğu yaklaşım, bu değişimin önünü açan önemli etkenlerden biri olmuştur.
Ancak bir gerçeği de unutmamak gerekir: Ahmed-e Xânî’nin büyüklüğü herhangi bir siyasi iktidarın takdiriyle başlamadığı gibi, bir siyasi iktidarın sona ermesiyle de son bulmayacaktır.
Kürtçenin en büyük edebî eserlerinden biri kabul edilen Mem û Zîn ile yalnızca bir aşk hikâyesi anlatmamış; insanı, toplumu, adaleti, ilmi ve ahlakı sorgulamıştır.
Asıl üzerinde durmamız gereken nokta ise şudur:
Bir zamanlar adı ve eserleri yeterince gündeme getirilemeyen, kendi diliyle yazdığı eserleri geniş kitlelere ulaştırılamayan bir Kürt şairinin, bugün Cumhurbaşkanlığı tarafından Türkiye’nin ortak kültür hazinesinin önemli bir değeri olarak kabul edilmesi, geçmişle bugün arasındaki mesafeyi açıkça ortaya koymaktadır.
Bu nedenle Ahmed-e Xânî’ye verilen Vefa Ödülü’nü yalnızca geçmişte yaşamış bir şaire verilen bir ödül olarak değerlendirmemek gerekir. Bu karar, aynı zamanda kültürel farklılıkları tanımanın, tarihî mirasa sahip çıkmanın ve toplumsal hafızayla barışmanın da bir göstergesidir.
Ahmed-e Xânî’ye gösterilen bu vefa, umarız geçmişin ihmallerini telafi eden, geleceğe daha güçlü bir kültürel birliktelik bırakan kalıcı bir anlayışın başlangıcı olur.
Nereden nereye… Bir zamanların yeterince tanınmayan şairi, bugün Cumhurbaşkanlığı Vefa Ödülü’nün sahibi.
Bundan daha anlamlı bir değişim olabilir mi?
