Kış mevsiminin yaklaşmasıyla birlikte Ağrı Sebze Hali’nde turşuluk sebze hareketliliği arttı. Pazarın nabzını tuttuğumuz haberimizde hal esnafının ve tüketicilerin beyanları şu şekilde:
Hal esnafı: Adamakıllı bir turşu 2,5 bin tl
Ağrı Sebze Hali’nde turşuluk ürün satan esnaf, tezgâhtaki etiketleri tek tek sayarak alım gücünün düştüğünü ve adamakıllı bir turşu yapmanın maliyetini özetledi:
"Millet artık yiyemiyor. Eskiden adam gelir 5-6 kilo, kasa kasa, çuval çuval götürürdü; artık o bitti. Bugün sarımsağın kilosu 200 lira, acı biber 100 lira, normal biber 75 lira, havuç 75 lira, kuru fasulye 75 lira, marul 60 lira, taze fasulye 60 lira, kara lahana 50 lira. Hepsini toplayıp adamakıllı bir turşu yapmaya kalkarsan 2.500 TL'yi bulur."
"Hazır turşu almak daha mantıklı"
Hazır turşunun 300-350 lira seviyesinde olduğunu, evde kurmanın ise bu rakamı aştığını söylüyor
"Hazır turşu tahmini 300-350 lira civarında. Ama bunu evde kendim yapmaya kalksam 500’ü de geçiyor. Yani hazır almak daha güzel. Bir kilo biber olmuş 100 lira, bir lahana olmuş 300 lira. En ucuzuna gitsem bile 1.500 ile 2.000 lira arasında tutar. Fiyatlar çok yüksek, o yüzden hazır almak daha mantıklı."
"Para yok, deveden kulak ne koparabilirsek"
Alım gücünün düştüğünü ve ürünleri ancak kısıtlı miktarda alabildiğini belirten vatandaş:
"Biraz biber aldım, biraz havuç alacağım. Başka da alamıyorum çünkü para yok. Geçen sene 25-30 liraya aldığımız biberi şimdi 100 liraya alıyorum. Eskiden 5 kilo aldığımız üründen şimdi ancak 1 kilo alabiliyoruz. Deveden kulak ne koparabilirsek az az alıyoruz, genel olarak pahalı."
Temel gıdada artış ve alternatif görüşler
Sebze halindeki genel tablo yüksek maliyetler ve gramla alışveriş üzerine kurulu olsa da, tezgâhlarda farklı ürün gruplarına ve kişisel bütçelere göre ayrışan sesler de yükseliyor. Bir kesim artan etiketlerden dert yanarken, bazı esnaf ve vatandaşlar ise tabloyu daha farklı okuyor.
Temel gıda ürünlerindeki değişimi değerlendiren bir hal esnafı, patates ve soğandaki fiyat hareketliliğine dikkat çekerek, "Geçen sene patates 15 liraydı bu sene 25’e yükseldi. Geçen sene soğan 15 liraydı bu sene 50’ye yükseldi.
Pazardaki alışverişini tamamlayan bazı tüketiciler artan maliyetlere rağmen genel durumu geçen yıla kıyasla daha kabul edilebilir bulduklarını belirtti. Fiyatları geçen yıla göre normal bulan bir vatandaş, "Geçen sene daha pahalıya almıştım. Bu sene geçen seneye göre güzel ve normaldir" derken, bir başka tüketici ise "Piyasaya ve genel koşullara göre fiyatlar gayet iyidir, geçen seneye kıyasla durum bu yıl daha uygun seyrediyor" sözleriyle kış hazırlıklarını sürdürdü.
Artan enflasyon ve yüksek girdi maliyetleri ev yapımı turşuyu lüks hâle getirip alışveriş sepetlerini küçültse de, haldeki bu zıt görüşler kış sezonu boyunca bütçe tartışmalarının süreceğini gösteriyor.
