Türkiye genelinde kış mevsiminin sert yüzünü göstermesiyle birlikte milyonlarca hanenin gündemine doğal gaz faturaları yerleşti. Ekim ayında gelen yüksek faturaların ardından BOTAŞ, kasım ve aralık ayları için kademeli tarifede tüketim limitlerini yukarı çekerek 1 milyon haneyi daha destek kapsamına aldığını duyurmuştu. Ancak bu düzenlemenin, iklim şartlarının en ağır yaşandığı Doğu Anadolu illerinde geçim derdiyle boğuşan vatandaşın cebine nasıl yansıdığı sahada yapılan röportajlarla gözler önüne serildi.
Bu Düzenleme Neden ve Nasıl Geldi?
Ekim ayında evlerini ısıtmaya başlayan vatandaşlar, beklenenden çok daha çabuk bir şekilde birinci kademe (destekli/ucuz) sınırını aşmış ve ikinci kademedeki yüksek (zamlı) tarifeden faturalarla karşılaşmıştı. Gelen yoğun şikayetler üzerine BOTAŞ, kış aylarında hanelerin mağdur olmaması için aylık tüketim limitlerini revize etti. Bu kapsamda Kasım ayı için Ağrı’daki ucuz tarife sınırı 435,72 metreküp, havaların daha da soğuduğu Aralık ayı için ise 607,60 metreküp olarak belirlendi.
Sınırın Faturası El Yakıyor: Kasım’da 7 Bin 800, Aralık’ta 10 Bin TL!
Sistemdeki hesaplamalara göre, birinci kademede 1 metreküp doğal gazın fiyatı vergiler dahil yaklaşık 17,88 TL. Ağrılı bir ailenin Kasım ayı için tanınan 435 metreküplük ucuz gaz hakkını sonuna kadar tüketmesi durumunda, evine hiçbir ceza veya aşım yansımadan doğrudan 7 bin 777 TL (yaklaşık 7.800 TL) fatura geliyor. Aralık ayında ise 607 metreküplük sınırın dolmasıyla bu rakam 10 bin 850 TL seviyelerine tırmanıyor. Sınırı sadece birkaç metreküp bile aşan hanelerde ise aşan kısım yüzde 50’den fazla zamlı tarifeden (metreküpü 26,73 TL) hesaplandığı için faturalar katlanarak artıyor.
Sokaktaki Vatandaş İsyanda: "Ucuz Veriliyor Yalanına İnanmıyoruz, En Pahalı Gazı Biz Ödüyoruz!"
Ağrı sokaklarında mikrofon uzattığımız vatandaşlar, açıklanan bu limitlerin ve kademeli sistemin gerçeklikle bağdaşmadığını, dar gelirliyi ve yaşlıları çıkmaza soktuğunu şu çarpıcı sözlerle dile getirdi:
Vatandaşlar, yapılan açıklamalara ve "ucuz tarife" söylemlerine inanmadıklarını belirterek, "Geçen ay şey olmasına rağmen biz yine de buna inanmıyoruz. Ucuza veriliyor diyorlar ama hepsi yalan, kimse inanmıyor. En pahalı doğal gazı maalesef biz ödüyoruz" diyerek tepki gösterdi.
"10 Günde 4-5 Bin Lira Fatura Geldi, Ödememiz İmkansız"
Kışın henüz başı olmasına rağmen gelen rakamların şokunu yaşadıklarını belirten Ağrılılar, "Hafif bir şekilde, idareli yakmamıza rağmen ev ancak ısınıyor. Daha 10 gün kullandık, 4-5 bin lira fatura geldi. Geçen ayın faturasını hâlâ ödeyemedim, borç harç bir yerlerden buluşturup ödemeye çalışacağız" dedi.
"Kota Olmasa, Herkes Kendi Gerçek Faturasını Ödese Daha Etik Olur"
Sistemdeki sınırlamalara ve kota uygulamasına tepki gösteren vatandaşlar, "Hiç kota mota koymasalar, herkes kendi gerçek faturasını ödese daha iyi olmaz mı? Daha etik olur. Ya biz hükümete karışmayalım, hükümet de bize karışmasın" diyerek tepkilerini dile getirdi.
"-40 Derecede Bu Kotalar Yetmiyor, Gerekirse Sobaya Döneriz"
Ağrı’nın 3-4 ay boyunca eksi 40 derece soğukta yaşadığını vurgulayan vatandaşlar, "Ağrı için bu kotalar yeterli değil. İster istemez o kotayı aşacağız ve aştıktan sonra da ödeyemez hale geleceğiz. Evde çalışan kimse yok, maddi durumumuz ortada; 65 yaş üstüyüm, çalışacak kimsem de yok. Bu gidişle herhalde yine sobayı yakarız" diyerek çaresizliklerini gözler önüne serdi.
Ekim ayından nisan ayına kadar bölgenin üzerine çöken dondurucu ayazda, açıklanan rakamların ve kağıt üzerindeki kotaların Ağrılı haneler için bir çıkış yolu olmadığının altını çizen vatandaşlar, seslerini yetkililere duyurmak istiyor. Masabaşında belirlenen standart sınırların Ağrı’nın -40 dereceyi bulan gerçekliğiyle uyuşmadığını vurgulayan halk, fahiş faturalar karşısında yalnız bırakıldıklarını belirterek acil ve kalıcı bir çözüm bekliyor.
