Halkların Eşitlik ve Demokrasi Partisi (DEM Parti) Eş Genel Başkanı Tuncer Bakırhan, partisinin haftalık TBMM Grup Toplantısı'nda barış süreci, Kürt siyasetçilere yönelik gözaltılar, Sözcü TV'ye kayyum atanması ve ekonomik gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bakırhan, Abdullah Öcalan'ın çalışma koşullarında değişiklik yapıldığını belirterek barış sürecinde hukuki ve demokratik adımların hızlandırılması gerektiğini söyledi.
"Sayın Öcalan'ın çalışma koşulları değişti"
Abdullah Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşullarının değiştiğini açıklayan Bakırhan, sekretaryasının da güçlendirildiğini belirtti.
Bakırhan, konuya ilişkin ilk kez açıklama yaptıklarını ifade ederek şunları söyledi:
"Sayın Öcalan'ın yeni yerine geçmesiyle birlikte çalışma koşulları değişti. Bunu buradan açık bir şekilde ifade edeyim. Daha hızlı ve verimli çalışması için de sekretaryası güçlendirildi. Bunu ilk defa söylüyoruz. Hep ifade ettik. Barış sürecinde silahsızlanma oluyorsa, silahsızlanmanın yerine hukuku ve siyaseti koymak gerekiyor. Barış, siyasi iklim normalleştikçe zemin kazanır. Bugün şahit olduğumuz gibi kayyumlarla, gözaltılarla, basını susturmakla bu sürece katkı değil, zarar veririz."
Barış ve Demokratik Toplum Süreci'nin dört aşamadan oluştuğunu anlatan Bakırhan, ilk aşamanın silahların susması ve çatışmaların sona ermesi olduğunu, bu aşamanın tamamlandığını söyledi.
İkinci aşamayı diyalog ve müzakere zemininin kurulması olarak tanımlayan Bakırhan, bu konuda da ilerleme sağlandığını belirtti.
Üçüncü aşamanın hukuki ve siyasi çerçevenin oluşturulması olduğunu ifade eden Bakırhan, Meclis'te komisyon kurulmasını ve çıkarılan yasayı bu kapsamda değerlendirdi. Dördüncü aşamanın ise demokratik siyasetin önünün açılması ve temel hak ve özgürlüklerin güvence altına alınması olduğunu söyledi.
Bakırhan, "Yani ilk iki aşamayı geride bıraktık. Artık üçüncü aşamanın içindeyiz. Dördüncü aşamanın da kapısındayız" dedi.
Sürecin doğru tanımlanması gerektiğini vurgulayan Bakırhan, Farabi'nin "Önce doğruyu bilmek gerekir. Doğru bilinirse yanlış da bilinir" sözünü hatırlattı.
Bakırhan, şöyle konuştu:
"Biz de diyoruz ki önce süreci doğru tarif edelim. Doğru tarif edersek yanlış yapmayız. Boşuna bu ülkede oluşan umutları bir daha boşa çıkarmayız. Peki, 'Barışın doğrusu nedir?' diye soruyorsunuzdur muhtemelen içinizde. Barışın doğrusu müzakere ve hukuktur. Barışın yanlışı da bellidir. Barışın yanlışı oyalamaktır, ertelemektir. Bu sabah olduğu gibi demokratik siyasete karşı tahammülsüzlüktür. Bu yanlışları yapmamamız gerekiyor."
Hareket yönetiminden üst düzey isimlerin son açıklamalarına da değinen Bakırhan, çözüm iradesinin sürdüğüne ilişkin mesajları olumlu karşıladıklarını söyledi.
Bakırhan, "Hareket yönetimi aynen şöyle söyledi: 'Çözüm irademiz tamdır. İktidar gerekli hukuki ortamı sağlarsa sorun çözülmüş olacak.' Gerçekten bu sözleri biz de memnuniyetle karşıladık. Bir kez daha kimi tartışmalara rağmen arkadaşların söyledikleri şeylerin barışın önünü açacağını, bu süreci kolaylaştıracağını da belirtmek istiyorum" ifadelerini kullandı.
Kürt siyasetçilere yönelik gözaltılara ve kayyum kararına tepki
Bakırhan, Kürdistan Sosyalist Partisi (PSK) Genel Başkanı Bayram Bozyel, parti yöneticisi Hasan Dağtekin, PDK yöneticisi Mehmet Can Azbay ve siyasetçi Fuat Önen'in gözaltına alınmasına tepki gösterdi.
Kürt siyasetçilerin düşünce ve örgütlenme haklarını savunmanın ilkesel bir tutum olduğunu belirten Bakırhan, şunları söyledi:
"Çok sayıda Kürt siyasetçi gözaltına alındı. Kürtlerin örgütlenme ve düşüncelerini ifade etme haklarını savunmak bizim için ilkesel bir tutumdur. Nasıl düşünürlerse düşünsünler, aramızdaki ideolojik ve politik farklılık ne olursa olsun. Bunu herkes çok iyi bilsin; Kürt siyasi çevrelerinin siyasi faaliyetlerinden ve fikirlerinden dolayı gözaltına alınmasını kabul etmiyor, kınıyoruz"
Sözcü TV'ye kayyum atanmasına da tepki gösteren Bakırhan, basın kuruluşlarının yargı yoluyla susturulmasına karşı olduklarını belirtti.
Bakırhan, "Net ifade etmek istiyorum. DEM Parti olarak basını kayyumlarla zapturapt altına alma girişimlerine kesinlikle karşıyız. Kim olursa olsun, bize nasıl yaklaşırsa yaklaşsın, yargının bir susturma aracına dönüştürülmesine amasız fakatsız itiraz ettiğimizi belirtmek istiyorum. Çünkü bu durumların ülkeye neye mal olduğunu geçmiş deneyimlerimizden aslında ortaya çıkardık. Basının sesini kısmak, Türkiye'nin sorunlarını çözmez" dedi.
Türkiye'de siyasi normalleşme için beş temel adım atılması gerektiğini ifade eden Bakırhan, çerçeve yasanın tüm yönleriyle uygulanmasını, Anayasa Mahkemesi ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararlarının hayata geçirilmesini, siyasetçilerin tutuksuz yargılanmasını, kayyumların geri çekilmesini ve demokratik siyaset ile düşünce ve ifade özgürlüğünün güvence altına alınmasını istedi.
Basın özgürlüğünün de sağlanması gerektiğini belirten Bakırhan, "Gelecek güzel sözlerle yazılmaz. Gelecek anda yazılır, zamanında yazılır. Biz de diyoruz ciddiyetle, cesaretle, büyük bir iradeyle gelin Türkiye'nin geleceğini birlikte yazalım. DEM Parti ile iktidar arasına bırakmayalım" ifadelerini kullandı.
Her gün yeni gözaltı ve kayyum haberleriyle karşılaştıklarını söyleyen Bakırhan, barış sürecinin yalnızca siyasi partilerin değil, toplumun bütün kesimlerinin sorumluluğunda olduğunu dile getirdi.
Meclis'in süreçte daha aktif rol üstlenmesini isteyen Bakırhan, şöyle devam etti:
"Düşünce ve ifade özgürlüğü olsaydı Kürt siyasetçilerine dönük operasyon olur muydu? Basın özgürlüğü olsaydı her gün bir kanalın kapısına kilit vurup ya da kayyum atanır mıydı? Toplumsal kesimleriyle birlikte, 86 milyonuyla birlikte, birlikte omuzlamadığımız müddetçe bugün yaşadığımız şeylerin benzerini ve çeşitli türevlerini yaşamak durumunda kalırız. Bunun için diyoruz ki en başta Meclis bir irade göstermelidir. Meclis mesaisini barışa harcamalıdır. Barıştan daha büyük bir gündem ve mesai olamaz"
TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş ile yaptıkları görüşmede önerilerini ilettiklerini aktaran Bakırhan, Meclis'in 100 yıllık bir sorunu gelecek kuşaklara devretmek yerine çözmesi gerektiğini söyledi.
Çerçeve yasanın uygulanması ve İzleme Komisyonu'nun kurulması çağrısında bulunan Bakırhan, komisyonun taraflarla görüşmesini, kamuoyunu bilgilendirmesini, sivil toplumun katılımını sağlamasını ve toplumsal barışın inşasına katkı sunmasını istedi.
Kurtulmuş'un önerilerine olumlu yaklaştığını belirten Bakırhan, "Önümüzdeki günlerde İzleme Komisyonu'nun kurulmasını ve çalışmalarına başlamasını bekliyoruz. Emin olun, biraz önce saydıklarım eğer yerine getirilirse, sağlanırsa zor görünen kolaylaşacak, uzak görünen yakınlaşacaktır" dedi.
Zincir marketlere tepki: "Herkes kaybediyor"
Konuşmasının ekonomi bölümünde zincir marketleri eleştiren Bakırhan, bu işletmelerin küçük esnafı ve yerel üreticiyi olumsuz etkilediğini savundu.
Siirt ziyaretinden örnek veren Bakırhan, daha önce yerel ürünlerin satıldığı birçok bakkalın kapandığını, yerlerine zincir marketlerin açıldığını söyledi.
Bakırhan, "Daha geçen gün Siirt'e gittik. Biz oradayken yoğurdu gidip bakkallardan, köyde mayalanmış yoğurdu alıyorduk. O bakkalların çoğu kapanmış, yerine üç harfli marketler açılmış. Zincir market nereye açılsa işçi sömürüsü en yüksek seviyeye çıkıyor. O bölgedeki esnaf perişan oluyor. Size söyledim, işte bir kentin örneğini. Bu bir tesadüf mü? Bir tesadüf değil, bir tercihtir. Niye? Zincirler, zincir marketler kazanıyor. Geriye kalan herkes kaybediyor" ifadelerini kullandı.
Zincir marketlerin yüksek kârlarına rağmen yeterince vergi ödemediğini ileri süren Bakırhan, küçük esnafın ve ücretli çalışanların ağır vergi yükü altında kaldığını savundu.
Market çalışanlarının uzun çalışma saatleri, düşük ücret, fazla mesai, mobbing ve iş güvencesizliği gibi sorunlarla karşı karşıya olduğunu belirten Bakırhan, bazı işçilerin günde 14-15 saat çalıştırıldığını iddia etti.
Çalışanların mola sürelerinin kısıtlandığını, içme suyu gibi temel ihtiyaçlarının karşılanmadığını savunan Bakırhan, bir zincir markette çalışan işçilerin ücretsiz içme suyu ve yemek ücretlerinde iyileştirme talebiyle eylem yaptığını aktardı.
Uzun süre ayakta çalıştırılan bir işçinin kasa başında yorgunluk ve uykusuzluk nedeniyle bayıldığını da hatırlatan Bakırhan, çalışma koşullarına tepki gösterdi.
Bakırhan, "Emin olun, bunlar ilkel sömürü zamanlarında bile yoktu. Bunlara, 'Allah'tan korkun' diyeceğim ama zaten korkuları olsa çalışanlara su verirlerdi. Allah belanızı versin diyeyim en iyisi. İşçi bir bardak içme suyu istiyor. Bu aşağılık sömürü düzeni sürerken peki devletimiz ne yapıyor? Seyrediyor" ifadelerini kullandı.




