ğrı’nın Patnos ilçesinde artan yaşam maliyetleri vatandaşların gündemindeki yerini koruyor. Kira, gıda, faturalar ve diğer zorunlu harcamalar karşısında gelirlerinin yetersiz kaldığını belirten ilçe sakinleri, “Kira mı, geçim mi?” sorusuna yanıt arıyor.
Patnos sokaklarında vatandaşlara mikrofon uzatan muhabirimiz, kira fiyatları ve geçim şartlarını sordu. Vatandaşların ortak şikâyeti ise yalnızca kira bedellerinin artması değil, kira ile birlikte temel ihtiyaçların da bütçedeki yükünün ağırlaşması oldu.
Kira maaştan önce geliyor
Patnos’ta özellikle sabit gelirle yaşayan vatandaşlar açısından barınma giderleri önemli bir bütçe kalemi haline gelirken, kira ödendikten sonra geriye kalan parayla ayın geri kalanının nasıl geçirileceği tartışma konusu oluyor.
Vatandaşlar, kira giderinin yanında elektrik, su, ısınma, ulaşım ve mutfak masraflarının da üst üste geldiğine dikkat çekiyor. Bu nedenle sorun yalnızca “kira ne kadar?” sorusuyla sınırlı kalmıyor.
Gelir ile gider arasındaki makasın açılması, vatandaşların zorunlu harcamalar arasında tercih yapmak zorunda kaldığını ifade etmesine neden oluyor.
“Kira ödüyoruz, mutfağa para kalmıyor”
Patnos’ta konuştuğumuz Abdurrahman Sevinç, kira fiyatlarının vatandaşın bütçesini ciddi şekilde zorladığını belirterek geçim sıkıntısının giderek daha fazla hissedildiğini söyledi.
Sevinç’in dikkat çektiği temel nokta, kira giderinin tek başına değerlendirilmemesi gerektiği. Çünkü barınma giderindeki artışın ardından mutfak ve diğer zorunlu harcamalar da vatandaşın bütçesini zorlamaya devam ediyor.
Emekli için tablo daha da ağırlaşıyor
Patnos’ta daha önce emeklilerle yapılan röportajlarda da benzer bir tablo ortaya çıkmıştı. Emekliler, maaşlarının kira, gıda, fatura ve sağlık gibi zorunlu giderler karşısında yetersiz kaldığını dile getirmişti.
Bu durum, kira sorununun yalnızca çalışanları değil, sabit gelirle yaşamını sürdüren emeklileri de yakından ilgilendirdiğini gösteriyor.
Özellikle kira ödeyen emekliler açısından maaşın önemli bir bölümünün barınma giderine ayrılması, geriye kalan gelirle gıda ve diğer ihtiyaçların karşılanmasını zorlaştırıyor.
“Kira var, market var, faturalar var”
Musa Yolcu da kira giderlerinin aile bütçesinde önemli bir yer tuttuğunu belirterek vatandaşların temel ihtiyaçlarını karşılamakta zorlandığını ifade etti.
Yolcu’nun sözleri, Patnos’ta geçim tartışmasının yalnızca kira fiyatları üzerinden yürütülemeyeceğine işaret ediyor. Kira giderinin yanı sıra market alışverişi, faturalar ve günlük yaşam masrafları da bütçenin önemli bölümünü tüketiyor.
Vatandaşların anlatımına göre sorun, tek bir kalemde yaşanan fiyat artışından çok, farklı giderlerin aynı anda yükselmesi.
Gıda fiyatları da kirayla yarışıyor
Cengiz Sarı ise kira fiyatlarının yanı sıra gıda ve diğer temel ihtiyaçların da vatandaşın bütçesini zorladığını belirtti.
Market alışverişlerinde temel ürünlerin dahi hesaplanarak alınması, özellikle dar gelirli ailelerde geçim baskısını artırıyor. Vatandaşlar, daha önce belirli bir bütçeyle yaptıkları alışverişin artık aynı miktarda ürünü karşılamadığını ifade ediyor.
Bu tabloya kira, fatura ve ulaşım giderleri de eklendiğinde aile bütçesinde tasarruf edilebilecek alanın giderek daraldığı belirtiliyor.
Patnos’ta vatandaşın hesabı her ay yeniden yapılıyor
Patnos’ta vatandaşların anlattığı tablo, geçim mücadelesinin günlük hayatın önemli bir parçası haline geldiğini ortaya koyuyor.
Bir tarafta kira ve zorunlu faturalar, diğer tarafta mutfak masrafları bulunurken vatandaşlar gelirlerinin bu giderleri karşılamada yetersiz kaldığını söylüyor.
Özellikle sabit gelirli vatandaşlar açısından her ay aynı hesap yeniden yapılıyor: Kira ödenecek, faturalar yatırılacak, mutfak alışverişi yapılacak ve ay sonuna kadar kalan parayla geçinilecek.
Vatandaşın talebi: Gelir ve gider dengesi sağlansın
Patnos’ta vatandaşlar, kira giderlerinin gelir seviyeleriyle daha uyumlu hale gelmesini isterken, temel ihtiyaçlara erişimin de kolaylaşmasını istiyor.
Vatandaşların ortak talebi, yalnızca kira fiyatlarının değil, genel yaşam maliyetlerinin de dikkate alınması.
Patnos sokaklarında mikrofon uzatılan vatandaşların anlatımları, geçim sıkıntısının tek başına bir kira meselesi olmadığını ortaya koyuyor. Kira, mutfak, faturalar ve diğer zorunlu giderler bir araya geldiğinde vatandaşın bütçesi üzerindeki baskı daha da belirgin hale geliyor.
