Doğubayazıt Gazetesi’nin konuğu olan Dil ve Konuşma Terapisti Dilekcan Dumlu, çocuklarda konuşma gecikmesi, kekemelik ve dil gelişimi hakkında ailelerin merak ettiği soruları yanıtladı. Dumlu, özellikle çocukların konuşmaya başlamasını beklemenin gelişim sürecinde zaman kaybına yol açabileceğini belirtti.
“İki yaşındaki çocuk en az 50 kelime kullanabilmeli”
Çocukların dil gelişiminde hangi belirtilere dikkat edilmesi gerektiğini anlatan Dilekcan Dumlu, iki yaşındaki çocukların en az 50 kelime kullanmasının ve “Baba gel”, “Su ver” gibi iki kelimelik ifadeler kurmasının beklendiğini söyledi.
Çocuğun hiç kelime kullanmaması veya göz teması kurmaması durumunda uzman değerlendirmesinin önemini vurgulayan Dumlu, ailelerin “Büyüyünce konuşur” düşüncesiyle beklememesi gerektiğini ifade etti.
Çocuğun söylenenleri anlamasının konuşma gelişiminin de aynı düzeyde olduğu anlamına gelmediğini belirten Dumlu, anlamak ile konuşmanın beyinde farklı süreçlerle ilişkili olduğunu kaydetti. Dumlu, konuşma güçlüğü yaşayan çocukların değerlendirilmesinin, ihtiyaç duydukları desteğin belirlenmesi açısından önemli olduğunu dile getirdi.
“Kekemeliğin tek nedeni korku ve stres değil”
Kekemeliğin nedenlerine de değinen Dumlu, bu durumun yalnızca korku, şok veya stresten kaynaklandığı düşüncesinin doğru olmadığını belirtti. Kekemeliğin temelinde genetik, nörolojik ve çevresel faktörlerin bulunabileceğini ifade eden Dumlu, stresin mevcut kekemeliği tetikleyebileceğini söyledi.
Kekemelik yaşayan çocuklara karşı ailelerin ve çevrenin sabırlı olması gerektiğini vurgulayan Dumlu, çocukların konuşurken sözlerinin kesilmemesini ve cümlelerini tamamlamaları için kendilerine zaman tanınmasını önerdi. Akran zorbalığına karşı da ailelerin çocuklarına, başkalarının konuşması, dış görünüşü veya maddi durumuyla dalga geçmenin yanlış olduğunu öğretmesi gerektiğini belirtti.
Evde dil gelişimi nasıl desteklenebilir?
Ailelerin çocuklarının dil gelişimini ev ortamında destekleyebileceğini belirten Dumlu, bunun için pahalı oyuncaklardan çok çocukla kurulan iletişimin önemli olduğunu söyledi.
Dumlu, ailelere şu önerilerde bulundu:
• Çocuğun seçtiği oyunu takip edin: İletişimi çocuğun ilgilendiği etkinlik üzerinden başlatın.
• Göz hizasına inin: Çocuğun yüz ifadelerinizi ve dudak hareketlerinizi görebilmesini sağlayın.
• Kelimeleri genişletin: Çocuk “Araba” dediğinde “Evet, araba gidiyor” gibi ifadelerle ona örnek olun.
• Çocuğu sınamak yerine model olun: Sürekli soru sormak yerine doğru kelime ve cümleleri doğal iletişim içinde kullanın.
Dilekcan Dumlu, ailelerin çocuklarıyla kurdukları günlük iletişimin dil gelişimini desteklemede önemli bir yere sahip olduğunu ifade etti.
“Çocuğun desteğe ihtiyacı varsa beklemeyin”
Ailelere son olarak seslenen Dumlu, çocukların gelişim süreçlerinin dikkatle takip edilmesi gerektiğini belirtti. Konuşma güçlüğü yaşayan çocukların akranlarıyla aralarındaki farkın açılmaması ve sosyal hayatta kendilerini daha rahat ifade edebilmeleri için ihtiyaç duyduklarında uzman desteği almalarının önemine dikkat çekti.
Dumlu, ailelerin kendisiyle iletişime geçerek ücretsiz değerlendirme ve terapi olanakları hakkında bilgi alabileceklerini de sözlerine ekledi.
