Özellikle kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti ile trafik kazası tazminatlarında sıkça başvurulan bu dava türünün kaldırılmasının ardından vatandaşlar ve hukukçular arama motorlarında "Belirsiz alacak davası kalktı mı, yerine ne geldi, devam eden davalar ne olacak ve işçilik alacaklarında süreç nasıl işleyecek?" sorularını yoğun şekilde araştırmaya başladı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemenin tüm ayrıntılarını ve hak arama yollarındaki değişiklikleri derledik.
Belirsiz Alacak Davası Kalktı mı, Ne Zaman Yürürlüğe Girdi?
Evet, belirsiz alacak davası yasal düzenlemeyle kaldırıldı. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun belirsiz alacak davasını düzenleyen 107'nci maddesi, 12. Yargı Paketi kapsamında hazırlanan kanunla yürürlükten çıkarıldı. 16 Temmuz 2026 tarihinde TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen ve 31 Temmuz 2026 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yasa uyarınca, bu tarihten itibaren mahkemelerde yeni belirsiz alacak davası açılamıyor.
Önceki sistemde alacaklının alacağının tutarını dava açarken tam olarak hesaplayamadığı hallerde asgari bir bedel üzerinden dava açıp yargılama sırasındaki bilirkişi incelemesiyle talebini yükseltmesine imkan tanıyan bu yöntem yerini yeni bir usule bıraktı.
Belirsiz Alacak Davası Yerine Ne Geldi? Kısmi Dava Sistemi Nasıl İşleyecek?
Kanun koyucu, belirsiz alacak davasının kaldırılmasının ardından doğabilecek hak kayıplarını önlemek amacıyla kısmi dava sistemini yeniden yapılandırarak güçlendirdi. HMK'nin 109'uncu maddesine eklenen yeni düzenlemeyle birlikte kısmi davada hak sahiplerine şu imkanlar tanındı:
- Talep Artırımı İmkanı. Alacağın yalnızca belirli bir kısmı için açılan kısmi davada talep miktarı, ayrı bir ek dava açmaya gerek kalmadan aynı dava dosyası içerisinde artırılabilecek.
- Tek Seferlik ve Süreli Kullanım. Söz konusu talep artırımı hakkı yalnızca bir defaya mahsus olmak üzere ve yargılamanın tahkikat aşaması sona erene kadar kullanılabilecek.
- Yasak Muafiyeti ve Zamanaşımı Koruması. Yapılacak talep artırımı iddiayı genişletme yasağına tabi tutulmayacak ve artırılan alacak kısmı için zamanaşımı süresi ilk davanın açıldığı tarihten itibaren kesilmiş sayılacak.
Açılmış Belirsiz Alacak Davaları Ne Olacak, Islah Hakkı Kalktı mı?
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girdiği 31 Temmuz 2026 tarihinden önce açılmış olan belirsiz alacak davaları reddedilmeyecek. Kanuna eklenen geçici geçiş hükmüne göre, halihazırda mahkemelerde görülmekte olan mevcut davalara HMK'nin yürürlükten kaldırılan 107'nci maddesi uygulanmaya devam edilecek ve bu dosyalar eski usul kurallarına göre sonuçlandırılacak. Ayrıca Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nda yer alan ıslah müessesesi kaldırılmadı ve yürürlükte kalmaya devam ediyor.
İşçilik Alacaklarında Ne Değişti?
Yapılan yasal değişiklik uygulamada en doğrudan etkiyi iş mahkemelerinde görülen işçilik alacakları davalarında gösteriyor. Kıdem ve ihbar tazminatı, fazla mesai ücreti, yıllık izin alacağı ile ulusal bayram ve genel tatil (UBGT) ücretleri için artık belirsiz alacak davası yoluna gidilemiyor. Hak arayışındaki çalışanların bu alacak kalemleri için kısmi dava açmaları, yargılama sürecinde bilirkişi raporuyla gerçek alacak tutarı netleştikten sonra ise yeni getirilen bir defalık talep artırımı hakkını kullanmaları gerekiyor.
