Eskiden İshak Paşa Sarayı, Ahmed-i Hani Türbesi ve eski yerleşime giden hattı tarif etmek için kullanılan “Yukarı Bayazıt” deyimi, şimdilerde kentin yeni çekim merkezi haline geldi. Doğubayazıt hızla büyürken akıllara tek bir kritik soru geliyor: Bu büyüme ne kadar planlı?
Yıllar önce kentin ticari ve sosyal yaşamı aşağı kotlarda yoğunlaşmış, eski yerleşim alanı zamanla sessizliğe bürünmüştü. Ancak son dönemde mimari ve gayrimenkul hareketliliği gösteriyor ki tarih adeta tersine dönüyor.
Yükselen yeni apartmanlar, değerlenen arsalar ve müteahhitlerin yoğunlaşan ilgisi, şehir gelişiminin yeniden İshak Paşa Sarayı güzergâhına doğru tırmandığını ortaya koyuyor. Önümüzdeki süreçte yeni konut ve ticari yapılaşmanın büyük bir bölümünün bu hatta yoğunlaşacağı öngörülüyor. Günümüz kent merkezindeki bazı alanlar yapı stoku açısından eskirken, dünün "Yukarı Bayazıt"ı adeta geleceğin modern Doğubayazıt'ı olarak şekilleniyor.
Şehirlerin büyümesi, nüfusun artmasıyla yeni yerleşim alanlarının açılması doğal bir süreç. Ancak şehircilik vizyonu yalnızca boş arsalara beton bloklar inşa etmekten ibaret değil.
Yeni bir bölge imara açılırken ilk binanın temeli atılmadan önce şu temel unsurların eksiksiz planlanması gerekiyor:
Ulaşım ve Otopark: Geniş bulvarlar, düzenli yaya yolları, toplu taşıma hatları ve yeterli otopark alanları.
Sosyal Donatı Alanları: Okul, sağlık ocağı, park ve yeşil alan planlamaları.
Teknik Altyapı: Yağmur suyu drenaj hatları, güçlü kanalizasyon, kesintisiz içme suyu ve elektrik altyapısı.
Afet Güvenliği: Deprem risk analizleri ve zemin etütlerine uygun yapılaşma ilkeleri.
İshak Paşa Sarayı güzergâhı sıradan bir imar aksı değildir. Burası Doğubayazıt’ın köklü tarihine, kültürüne ve turizm vizyonuna açılan en kıymetli kapısıdır. Bölgede yürütülecek kontrolsüz veya yoğun yapılaşma, sadece yarının trafik ve altyapı çilesini doğurmakla kalmaz; kentin tarihî siluetine de telafisi imkânsız zararlar verebilir. Bugün alınan aceleci bir imar kararı kâğıt üzerinde düzeltilebilir ancak dikilen beton kütleleri geri almak neredeyse imkânsızdır.
"Doğubayazıt’ın gelişmesine, modern konutlara, nitelikli caddelere ve büyüyen bir kente karşı değiliz. Aksine, hemşehrilerimizin hak ettiği modern yaşam standartlarına kavuşmasını destekliyoruz. Ancak öncelik çok bina yapmak değil, geleceğe nefes alan 'iyi bir şehir' bırakabilmektir."
Doğubayazıt'ın yarınını şekillendirecek bu kritik süreçte yetkililerden ve ilgili kurumlardan şu soruların cevabı bekleniyor:
Gelecek Vizyonu: Doğubayazıt’ın önümüzdeki 20-30 yıllık büyüme projeksiyonunu belirleyen bütüncül bir kent planı var mı?
Yoğunluk Analizi: Yeni yapılaşma bölgelerinde oluşacak nüfus ve trafik yükü önceden hesaplanıyor mu?
Ortak Akıl: İmar kararlarında şehir plancıları, mimarlar ve altyapı mühendisleri koordineli bir şekilde çalışıyor mu?
Tarihî Koruma: İshak Paşa Sarayı ve çevresindeki tarihî dokuyu koruyacak özel siluet ve yükseklik sınırlandırmaları uygulanıyor mu?
Belki birkaç yıl sonra "Eski Bayazıt neresi, Yeni Bayazıt neresi?" sorusunun cevabı tamamen değişmiş olacak. Ancak kentin geleceğini ilgilendiren ana soru gündemdeki yerini koruyor:
Doğubayazıt büyüyor… Peki şehri kim planlıyor?