Doğubayazıt coğrafyası, yalnızca mimari şaheserleri ve tescilli lezzetleriyle değil, asırlardır kulaktan kulağa fısıldanan mistik sırlarıyla da insanı büyülemeye devam ediyor. Bu sırların en ürpertici ve en derin olanı ise, sarp kayalıkların ve kalıcı buzulların arkasında saklandığına inanılan, içerisinde zamanın tamamen durduğu o gizemli mağaradır. Yüzyıllardır dengbejlerin ezgilerine, yaşlıların gece hikayelerine konu olan ve son dönemde araştırmacıların da dikkatini çeken bu şehir efsanesi, Doğubayazıt’ın karanlık kış gecelerini adeta bir masal sığınağına dönüştürüyor.
Zamanı Tutsak Eden Mekan: Mavi Ateşli Buz Mağarası
Efsaneye göre bu mağara, sıradan bir yer altı boşluğu değildir. Girişi, Ağrı Dağı’nın kuzey eteklerinde, sadece yüzyılda bir kez, devasa bir sis bulutunun dağılması ve güneş ışınlarının belirli bir açıyla vurmasıyla saniyeler süreliğine ortaya çıkar.
Zamanın Durduğu Nokta: Mağaranın içerisine adım attığınız an, dış dünyayla olan tüm bağınız kopar. Zaman, akan bir nehir olmaktan çıkar ve donar. İçeride harcanan her bir nefes, dış dünyada on yıllara bedeldir.
Asla Erimeyen Kristaller ve Mavi Ateş: Mağaranın duvarları, dünyanın hiçbir yerinde eşi benzeri görülmemiş, ışığı yansıtan kristal buzlarla kaplıdır. Mağaranın tam merkezinde ise, ne odundan ne de gazdan beslenen, doğrudan toprağın bağrından çıkan ve buzları asla eritmeden binyıllardır yanan mavi bir ateş parıldamaktadır.
Nuh’un Kayıp Muhafızları: Yedi Ölümsüz Süvari
Mağarayı asıl ürpertici kılan şey ise, o mavi ateşin etrafında saf tutmuş olan sakinleridir. İnanışa göre, Nuh’un Gemisi dağın zirvesine oturduğunda, insanlığın ikinci başlangıcına ait en kutsal emanetleri, kadim yazıtları ve sırları korumak üzere yedi farklı soydan gelen yedi devasa savaşçı burada görevlendirilmiştir.
Bu muhafızlar, altından ve obsidyen taşından dövülmüş ağır zırhları içinde, heybetli atlarının üzerinde tıpkı birer heykel gibi hareketsizce dururlar. Canlıdırlar ancak zamanın durduğu bu odada binyıllardır gözlerini bile kırpmadan beklemektedirler. Ne zaman ki dünyada büyük bir zulüm, büyük bir kıtlık ya da insanlığı yok edecek bir felaket yaklaşsa, bu yedi süvari uykularından uyanır. Doğubayazıt’ın zifiri karanlık fırtınalarında, feryat eden rüzgarların arasında duyulan o dehşetli nal seslerinin, bu süvarilerin dünyayı teftiş etmek için mağaradan çıkış anı olduğu söylenir.
Taş Ustası Carabet’in 40 Yıllık Kayıp Hikayesi
Doğubayazıt’ta bu mağaraya dair anlatılan en somut hikaye, İshak Paşa Sarayı’nın yapımında çalışan Ermeni taş ustası Carabet’e aittir. 1700'lerin ortasında, sarayın harem odalarındaki çeşmeler için dağda nadir bulunan "akan damarlı" bir mermer arayan Carabet, aniden bastıran bir tipide yolunu kaybeder. Sığınacak bir yer ararken, sislerin arasından açılan o gizemli mağara kapısından içeri girer.
İçerideki mavi ateşi, devasa zırhlı atlıları gören usta büyük bir korkuya kapılır. Mağarada sadece ısınacak ve korkusunu yatıştıracak kadar, yani yaklaşık 10-15 dakika kalır ve fırtınanın dindiğini fark edince arkasına bakmadan kaçar. Aşağıya, Doğubayazıt’a döndüğünde ise hayatının şokunu yaşar:
Sarayın şantiyesindeki tüm dostları yaşlanmış veya ölmüştür.
Kendi evinin yerinde başka bir aile oturmaktadır.
Carabet'in mağarada geçirdiği o 15 dakika, dış dünyada tam 40 yıllık bir zamana denk gelmiştir. Usta geri döndüğünde, bıraktığı genç kız çoktan yaşlı bir kadın olmuş, tanıdığı Doğubayazıt tamamen değişmiştir. Carabet ömrünün kalanını akıl sağlığını yitirmiş bir halde, dağa doğru bakıp "Zaman orada uyuyor, sakın onu uyandırmayın" diyerek sayıklayarak geçirir.