Alman fotoğrafçı Hans Peter Grumpe'nin 1990'lı yılların başında deklanşörüne yansıyan o meşhur kare, bugün 2026 yılının objektifleriyle karşılaştırıldığında şehrin geçirdiği devasa ama bir o kadar da hüzünlü değişimi gözler önüne seriyor. Bir zamanlar her sokağın sonu Ağrı Dağı'na çıkarken, bugün gökyüzünü binalar, ufku ise yoğun bir insan kalabalığı dolduruyor.
Ağrı Dağı Şehrin Misafiri Değil, Sahibiydi
90'lı yıllarda çekilen fotoğrafta, Doğubayazıt çarşısının mütevazı dükkanları ve o dönemin simgesi eski model araçlar arasında hayat akarken, arka planda tüm heybetiyle duran Ağrı Dağı şehrin gerçek sahibi gibi görünüyor. Tabelalardaki sadelik, insanların kıyafetlerindeki o eski Anadolu dokusu ve en önemlisi şehrin nefes aldığı geniş boşluklar, Grumpe'nin karesinde ölümsüzleşmişti.
Bugün, Binalar Yükseldi, Ufuk Çizgisi Silindi
2026 yılına gelindiğinde ise aynı cadde ve sokaklarda bambaşka bir manzara hakim. Şehrin hızla artan nüfusuyla birlikte, 90'lı yılların o alçak katlı dükkanlarının yerini çok katlı binalar ve modern tabelalar almış durumda.
30 yıl önceki o geniş sokak hissi, bugün yoğun bir trafik ve adım atacak yer kalmayan kaldırımlarla yer değiştirmiş.
En çarpıcı fark ise gökyüzünde. Eskiden şehrin her noktasından selam veren Ağrı Dağı, bugün hem kontrolsüz yapılaşmanın yarattığı görüntü kirliliği hem de değişen iklim şartlarıyla yoğunlaşan bulut kütleleri nedeniyle adeta şehre küsmüş durumda. 2026'nın karesinde, o ihtişamlı zirveyi görmek artık bir şans haline geldi.
İki fotoğraf arasındaki fark, sadece geçen zamanı değil, bir şehrin kimliğinin nasıl değiştiğini de anlatıyor. Eskiler, "Bizim zamanımızda dağ evimizin içindeydi," derken; bugünün gençliği, modern kafelerin ve yüksek binaların arasından kafasını kaldırıp o eski huzuru arıyor.
Hızla büyüyen Doğubayazıt, bir yandan modernleşirken bir yandan da o kartpostallık "Dağ Şehri" kimliğini beton yığınlarının ardında bırakıyor…