Doğubayazıt'ta yerel ticaretin can damarı olan esnaflar, tarihinin en zorlu dönemlerinden birini yaşıyor. Ekonomik krizin getirdiği ağır yüklerin üzerine eklenen fahiş kira artışları, ilçedeki dükkanların birer birer kapanma tehlikesiyle karşı karşıya kalmasına neden oluyor.
Kira Artışları Bel Büküyor
Son dönemde kontrolsüzce artan dükkan kiraları, esnafın en büyük gider kalemi haline geldi. Ciro yapamayan ancak her ay katlanan kira bedelleriyle karşılaşan esnaf, kazancının tamamını mülk sahibine vermek zorunda kalıyor. Birçok işletme sahibi, "Mal sahibi için çalışıyoruz" diyerek yüksek kira artışlarına karşı bir düzenleme bekliyor.
Borç Zinciri ve Enerji Çıkmazı
Ödenemeyen çek ve senetler, esnafın ticari itibarını zedelerken; biriken elektrik ve doğalgaz faturaları nedeniyle yaşanan kesintiler iş yerlerini işlemez hale getirdi. Karanlıkta ve soğukta müşteri bekleyen esnaf, temel ihtiyaçlarını dahi karşılayamaz durumda.
Zincir Marketlerin Gölgesi
Mahalle aralarına kadar yayılan kurumsal market zincirleri, yerel bakkalın ve küçük esnafın iş hacmini daraltmaya devam ediyor. Esnaf, bu haksız rekabetin yerel ekonomiyi bitirdiğini savunurken, vatandaşın alım gücünün düşmesiyle birlikte çarşı pazar sessizliğe gömüldü.
İklim Koşulları Çaresizliği Derinleştiriyor
Doğubayazıt'ın sert kış koşulları, soğuk ve yağışlı hava ile birleşince sokaktaki hareketlilik iyice azaldı. Hem ısınma maliyetlerinin artması hem de hava şartları nedeniyle vatandaşın sokağa çıkmaması, dükkanların siftahsız kapanmasına yol açıyor.
"Kiramız iki katına çıktı, elektriğimiz kesik, dışarıda yağmur var. Kurumsal marketler her köşe başında. Biz bu yükün altından nasıl kalkacağız?" açıklamasında bulunuyor çuğu esnaf…