Doğubayazıt Gazete Yönetimi olarak, uzun yıllardır Nuh’un Gemisi başta olmak üzere bölgenin tarihî ve turistik değerleri üzerine çalışmalar yürüten Andrew Jones ile özel bir röportaj gerçekleştirdik.
Röportajda; Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı’nın oluşturduğu turizm potansiyelini, Doğubayazıt’ın yabancı ülkelerdeki tanınırlığını, uluslararası festival düşüncesini, İlhan Durupınar ve Ara Güler arşivlerini, ilçedeki konaklama sorunlarını ve yapılabilecek turizm projelerini konuştuk.
Andrew Jones, Doğubayazıt’ın dünyada büyük ilgi görebilecek değerlere sahip olduğunu ancak bu değerlerin yeterince tanıtılamadığını belirterek kamu kurumları, iş insanları, turizmciler ve yerel basının birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.
“AĞRI DAĞI, NUH’UN GEMİSİ VE İSHAK PAŞA SARAYI BİR TURİZM ÜÇGENİDİR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt’ın turizm açısından en önemli değerleri sizce nelerdir?
Andrew Jones:
Doğubayazıt’ın üç önemli değeri var: Nuh’un Gemisi, Ağrı Dağı ve İshak Paşa Sarayı. Bu üç değer aslında bir turizm üçgeni oluşturuyor.
Ben kış aylarında İsviçre’ye gidiyorum. Oradaki kış turizmini gördüğüm zaman, “Ağrı Dağı neden kış turizmine daha güçlü biçimde kazandırılmıyor?” diye düşünüyorum.
Ağrı Dağı yalnızca zirveye çıkılıp geri dönülecek bir dağ değildir. Trekking, doğa yürüyüşleri, dağcılık, kış turizmi ve farklı spor etkinlikleri için çok büyük bir potansiyele sahip.
Dağın potansiyeli çok yüksek ancak turist sayısı bu potansiyelin oldukça altında kalıyor.
“BALON TURİZMİ DOĞUBAYAZIT’A ÇOK YAKIŞIR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Balon turizmi Doğubayazıt için uygulanabilir bir proje olabilir mi?
Andrew Jones:
Ben Mısır’da ve Kapadokya’da balon turlarına katıldım. Gerçekten çok popüler ve etkileyici bir turizm faaliyeti.
Neden Doğubayazıt’ta da olmasın?
İshak Paşa Sarayı, Nuh’un Gemisi ve Ağrı Dağı çevresinde oluşturulacak bir balon rotası çok güzel olabilir. İnsanlar havadan bu üç önemli değeri görebilir.
Bu proje yalnızca görsel açıdan değil, ilçenin tanıtımı açısından da dünya çapında ilgi uyandırabilir.
“YABANCILAR AĞRI DAĞI’NI BİLİYOR AMA DOĞUBAYAZIT’I TANIMIYOR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt, yabancı ülkelerde ne kadar tanınıyor?
Andrew Jones:
Yabancılar Ağrı Dağı’nı biliyor. Nuh’un Gemisi’ni de biliyorlar. Özellikle Avrupa ve Asya’dan gelen insanlar için Nuh’un Gemisi çok önemli ve merak uyandıran bir konu.
Ancak Doğubayazıt ismi aynı ölçüde bilinmiyor.
İnsanlara, “Nuh’un Gemisi’ni görmek için Doğubayazıt’a gideceksiniz” dediğimde, “Doğubayazıt nerede?” diye sorabiliyorlar. Hatta ilçenin ismini telaffuz etmekte zorlanıyorlar.
Ağrı Dağı biliniyor, Nuh’un Gemisi biliniyor fakat bu değerlerin bulunduğu Doğubayazıt yeterince tanınmıyor.
Bu nedenle daha fazla tanıtım, uluslararası reklam ve profesyonel turizm çalışması yapılması gerekiyor.
“İLHAN DURUPINAR’IN KIZIYLA İLETİŞİM HÂLİNDEYİZ”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Nuh’un Gemisi oluşumunu dünyaya tanıtan isimlerden İlhan Durupınar’ın ailesiyle görüşüyor musunuz?
Andrew Jones:
Evet. İlhan Durupınar’ın kızı Lale Hanım ile WhatsApp üzerinden iletişimimiz var. Yılda bir veya iki defa konuşuyoruz.
Kendisi, babasına ve çalışmalarına ait bazı aile fotoğraflarını bizimle paylaştı.
Gelecekte Doğubayazıt’ta Nuh’un Gemisi ile ilgili bir festival, sempozyum veya anma etkinliği yapılırsa kendisini buraya davet etmek istiyoruz.
İlhan Durupınar’ın yaptığı çalışmaların yeni nesillere anlatılması gerekiyor.
“NUH’UN GEMİSİ SEMPOZYUMU DÜZENLENEBİLİR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Nuh’un Gemisi konusunda uluslararası bir etkinlik düzenlenebilir mi?
Andrew Jones:
Elbette düzenlenebilir. Bunun için öncelikle yerel desteğe ihtiyaç var.
Belediye, Kaymakamlık, Valilik, iş insanları, turizmciler ve yerel basın aynı amaç etrafında buluşmalı.
Doğubayazıt’ta uluslararası bir Nuh’un Gemisi sempozyumu yapılabilir. Dünyanın farklı ülkelerinden araştırmacılar, akademisyenler, inanç temsilcileri, tarihçiler ve gazeteciler davet edilebilir.
Yerel basının desteği ve sponsorluğu da bu tür bir organizasyon için çok değerlidir.
Hep birlikte hareket edersek bunu gerçekleştirebiliriz.
“ARA GÜLER’İN NUH’UN GEMİSİ FOTOĞRAFLARI DOĞUBAYAZIT’TA SERGİLENEBİLİR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Ara Güler’in Nuh’un Gemisi bölgesinde çektiği fotoğraflarla ilgili bir girişiminiz oldu mu?
Andrew Jones:
Evet. Ara Güler, Nuh’un Gemisi oluşumunun alçak irtifadan çok net fotoğraflarını çekmişti.
Vefatından sonra arşivinin bulunduğu yapı ve İstanbul’daki Ara Güler Müzesi ile görüştüm.
Onlara, Ara Güler’in Nuh’un Gemisi fotoğraflarını geçici bir sergiyle Doğubayazıt’a getirmek istediğimizi anlattım.
Bize, böyle bir organizasyon düşünülmesi hâlinde yaklaşık altı ay önceden bilgi verilmesi gerektiğini söylediler.
Bu sergi İshak Paşa Sarayı’nda veya Nuh’un Gemisi bölgesinde yapılabilir. Nuh’un Gemisi festivaliyle de birleştirilebilir.
İlhan Durupınar’ın çalışmaları ve Ara Güler’in fotoğrafları aynı etkinlik içerisinde sergilenirse çok güçlü bir organizasyon ortaya çıkar.
“NUH, FARKLI İNANÇLARI BULUŞTURABİLECEK ORTAK BİR DEĞERDİR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Nuh’un Gemisi çevresinde farklı dinleri ve toplumları buluşturacak bir festival yapılabilir mi?
Andrew Jones:
Nuh, farklı semavi dinlerde karşılığı bulunan ortak bir isimdir. Bu nedenle Nuh’un Gemisi yalnızca bir bölgenin ya da tek bir inancın değeri değildir.
Geçmişte de farklı inançlardan insanların katılabileceği bir festival düşünmüştük.
İnsanlar buraya gelebilir, Nuh’un hikâyesi etrafında buluşabilir, kültürel ve inançlar arası etkinlikler gerçekleştirebilir.
Bu çalışma bir çeşit ziyaret, kültür ve inanç turizmine dönüşebilir.
Her yıl düzenlenen uluslararası bir festival, Doğubayazıt’a hem ekonomik hem de kültürel anlamda büyük katkı sağlar.
“FESTİVAL FİKRİNİ DAHA ÖNCE DE GÖRÜŞTÜK”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Bu festival düşüncesi yeni mi, daha önce de gündeme geldi mi?
Andrew Jones:
Hayır, yeni bir düşünce değil. Eski iş ortağım Zafer Bey ile geçmişte bu konu üzerinde çalışmıştık.
Daha sonra Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile de görüştük. O dönemde müdürlük yapan Erkan Bey’in çok güzel fikirleri vardı.
Festival düşüncesini konuştuk ve önemli bir noktaya kadar geldik. Ancak görev süresinin kısa olması ve bazı şartların oluşmaması nedeniyle proje devam edemedi.
Yine de bu fikirden vazgeçmedik.
Doğubayazıt’ta bir bilgi merkezi, müze ve her yıl düzenlenen uluslararası bir festival yapılması gerektiğine inanıyorum.
“HER TURİSTİK DEĞERİN AYRI VE KAPSAMLI BİR İNTERNET SAYFASI OLMALI”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Ağrı ve Doğubayazıt’ın resmî turizm tanıtımlarını yeterli buluyor musunuz?
Andrew Jones:
Ağrı ile ilgili resmî internet sitelerinde bazı turistik bilgiler var. Balık Gölü ve bazı yerlerle ilgili kısa açıklamalar bulunuyor.
Ancak bunlar yeterli değil.
Her turistik değerin kendi kapsamlı internet sayfası olmalı. Turist siteye girdiğinde Doğubayazıt’a nasıl geleceğini, hangi havaalanını kullanacağını, nerede kalacağını, hangi otellerin bulunduğunu ve turistik alanlara nasıl ulaşacağını öğrenebilmeli.
Yalnızca tarihî yapının adını ve birkaç cümlelik bilgisini paylaşmak yeterli değildir.
Turist, bütün seyahatini internet üzerinden planlayabilmelidir.
Daha fazla bilgi, daha iyi tanıtım ve profesyonel içerik gerekiyor.
“DOĞUBAYAZIT’TA KONAKLAMA KALİTESİ GELİŞTİRİLMELİ”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt’ın konaklama altyapısını nasıl değerlendiriyorsunuz?
Andrew Jones:
Doğubayazıt’ta otelcilik alanında bazı güzel gelişmeler var. Mevcut otellerin yenilenmesi turizm açısından olumlu.
Ancak özellikle yabancı turistlerin beklentilerini karşılayacak daha fazla ve daha kaliteli konaklama seçeneğine ihtiyaç var.
Yaz aylarında klima önemli bir ihtiyaç. Bir turist grubu geldiğinde klimalı oda talep ediyor. Fakat seçenekler sınırlı olduğu için bazen yer bulmak zorlaşıyor.
Bu durum tur düzenleyenleri de turistleri de zor durumda bırakıyor.
Turist şehir merkezinde kalırsa çarşıya çıkar, restoranda yemek yer, alışveriş yapar ve esnafa katkı sunar.
Bu nedenle konaklama yatırımları yalnızca otel sahiplerini değil, şehrin bütün ekonomisini ilgilendirir.
“TURİST KALİTELİ HİZMET İSTİYOR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt’ta daha yüksek standartta bir otele ihtiyaç var mı?
Andrew Jones:
Evet, var. Bazı turistler İstanbul’da veya Avrupa’da alışık oldukları standartlara yakın hizmet bekliyor.
Doğubayazıt’ta dört yıldız seviyesinde, kaliteli hizmet sunan bir otel önemli bir ihtiyaçtır.
Ancak burada bir sorun ortaya çıkıyor. İş insanları, “Turist sayısı artmadan yatırım yapamam” diyor. Turistler ise “Kaliteli otel olmadan gelemem” diyor.
Yani hangisinin önce olacağı tartışılıyor.
Bence turizmi ve konaklama yatırımlarını birlikte geliştirmek gerekiyor.
Turist sayısı arttıkça yatırımlar büyür, kaliteli yatırımlar geldikçe turist sayısı da artar.
“KALİTELİ TURİZM, ŞEHRİN TAMAMINA KAZANDIRIR”
Röportaja katılan yerel turizm temsilcileri de Doğubayazıt’a gelen turistlerin artık daha kaliteli hizmet talep ettiğini belirtti.
Turistlerin klimalı otel, nitelikli konaklama, iyi ulaşım ve profesyonel rehberlik istediği ifade edilirken, kaliteli turist gruplarının şehir ekonomisine daha fazla katkı sağlayacağı vurgulandı.
Doğubayazıt’ın geçmişte düşük fiyatlı turizm anlayışıyla hareket ettiği, ancak artık ilçenin sahip olduğu değerlerin hak ettiği kaliteyle sunulması gerektiği dile getirildi.
Turistin yalnızca bir gece konaklayıp ayrılması yerine şehirde daha uzun süre kalması, alışveriş yapması ve yerel esnafa katkı sunması gerektiği belirtildi.
“SÖYLEMEKLE DEĞİL, UYGULAMAKLA SONUÇ ALINIR”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt’ta turizm uzun yıllardır konuşuluyor. Sizce artık ne yapılmalı?
Andrew Jones:
Doğubayazıt’ta insanlar yıllardır, “Turizm için ne yapabiliriz?” diye soruyor.
Ancak yalnızca konuşmak yeterli değil. Projelerin uygulamaya geçirilmesi gerekiyor.
Biz ekip olarak söylediğimiz şeyleri uygulamaya çalışıyoruz. Yerel insanlarla, iş insanlarıyla ve kamu kurumlarıyla görüşüyoruz.
Birlikte hareket edebilirsek daha güçlü sonuçlar alabiliriz.
İş insanlarıyla görüşmeler yapılabilir, sponsorlar bulunabilir, kamu kurumlarından destek alınabilir.
Yerel basın da bu çalışmaların önemli bir parçası olmalıdır.
“DOĞUBAYAZIT İÇİN İLK ÜÇ PROJE”
Doğubayazıt Gazete Yönetimi:
Doğubayazıt’ın tanıtımı ve turizmi için ilk üç projeniz ne olurdu?
Andrew Jones:
Birinci olarak, Nuh’un Gemisi için kapsamlı bir ziyaretçi ve bilgi merkeziyle birlikte bir müze kurulmasını isterdim.
İnsanlar bölgeye geldiğinde Nuh’un Gemisi hakkında bilimsel, tarihî ve kültürel bilgiler alabilmeli.
İkinci olarak, her yıl düzenlenecek uluslararası bir Nuh’un Gemisi festivali veya sempozyumu yapılmasını isterdim.
Bu etkinliğe araştırmacılar, akademisyenler, inanç temsilcileri, turistler ve basın mensupları katılabilir.
Üçüncü olarak ise Doğubayazıt’ın turizm ve konaklama altyapısının geliştirilmesini isterdim.
Daha iyi oteller, daha güçlü internet tanıtımı, kolay ulaşım ve turistik değerler arasında düzenli bir rota oluşturulmalı.
Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı birbirinden ayrı değil, tek bir turizm destinasyonu olarak tanıtılmalı.
ANDREW JONES: “BU PROJELERİ BİRLİKTE HAYATA GEÇİREBİLİRİZ”
Andrew Jones, röportajın sonunda Doğubayazıt’taki iş insanları, yerel yönetimler, kamu kurumları, turizmciler ve basın mensuplarıyla ortak çalışmaya hazır olduğunu belirtti.
Jones, Nuh’un Gemisi festivali, sempozyum, müze ve fotoğraf sergisi gibi projelerin ancak güçlü bir yerel iş birliğiyle hayata geçirilebileceğini söyledi.
Doğubayazıt Gazete Yönetimi olarak bizler de ilçenin tarihî, kültürel ve doğal değerlerinin tanıtılması amacıyla yapılacak çalışmalara basın desteği sunmaya hazır olduğumuzu ifade ettik.
Doğubayazıt’ın ihtiyacı yeni bir değer aramak değil; sahip olduğu değerleri korumak, doğru projelerle geliştirmek ve dünyaya güçlü bir şekilde anlatmaktır.
Çünkü Ağrı Dağı, Nuh’un Gemisi ve İshak Paşa Sarayı yalnızca Doğubayazıt’ın değil, bütün insanlığın ortak mirası olabilecek büyüklükte değerlerdir.
