Ağrı’da çocuk yaşta başladığı ayakkabı tamirciliğini 45 yıldır sürdüren Adil Yıldırım, değişen teknolojiye ve alışkanlıklara rağmen mesleğini yaşatmaya çalışıyor. Henüz 13 yaşındayken Manisa’dan Ağrı’ya gelen Yıldırım, yıllar içinde hem ayakkabı tamirciliği yaptı hem de standart kalıplara uymayan ayaklar için özel sipariş ve ortopedik ayakkabılar üretti. Bir dönem yoğun iş temposuyla iyi kazanç sağladıklarını belirten usta, bugün ise gençlerin zanaat mesleklerine ilgi göstermemesinin geleceği tehdit ettiğini söylüyor.
13 yaşında başladığı meslekte 45 yılı geride bıraktı
Mesleğe başlama hikâyesini anlatan Adil Yıldırım, 1981 yılında abisinin askere gitmesi üzerine Manisa’dan Ağrı’ya geldiğini belirtti. Abisinin kendisini daha sonra Manisa’ya geri götüreceğini söylediğini ancak bir daha dönmediğini aktaran Yıldırım, dükkânın başında kalarak mesleğe devam ettiğini ifade etti.
Çocuk yaşta başladığı işte zamanla ustalaşan Yıldırım, aradan geçen yıllara rağmen ayakkabı tamirciliğini bırakmadı. Gençlik yıllarında hayatı daha farklı gördüklerini dile getiren usta, yıllar içerisinde mesleğin bütün zorluklarını yaşayarak öğrendiğini anlattı.
“Bir günde bir altın parası kazanıyorduk”
Geçmişte ayakkabı tamirciliğine olan talebin oldukça yüksek olduğunu belirten Yıldırım, o yıllarda yaptıkları işlerin ve kazançlarının bugünkünden farklı olduğunu söyledi.
Eski model ayakkabıların çevresine dikiş attıklarını, pençe ve kapak lastiği gibi tamiratları yoğun şekilde yaptıklarını anlatan Yıldırım, “Eski epa ayakkabılar vardı, onların etraf dikişini yapardık. Onlar o zamanın parasıyla 100 liraydı. 100 lira da o zaman çok büyük paraydı. Pençeyi 2, 3, 4 liraya yapardık. Müşteri 3-4 tane etraf dikişi, bayanlar 2-3 tane kapak lastiği getirirdi. O zamanlar hemen hemen bir günde bir altın parası kazanabiliyorduk. Kazanç çok şükür her zaman iyiydi. ‘Kazanmadık’ desek yalan olur, kazandık” dedi.
Hazır ayakkabılar tamir alışkanlığını değiştirdi
Ayakkabı üretiminde ve kullanılan malzemelerde yaşanan değişimin tamir işlerini de etkilediğini belirten Yıldırım, hazır tabanların yaygınlaşmasıyla bazı geleneksel tamiratların artık eskisi kadar yapılmadığını ifade etti.
Günümüzde daha çok yapıştırma ve çevre dikişi işlerinin geldiğini söyleyen Yıldırım, tamirciliğin yanı sıra özel ayakkabı imalatını da sürdürdüklerini kaydetti.
Standart ayakkabı kalıplarının her insanın ayağına uygun olmadığını vurgulayan Yıldırım, ayak ölçüleri farklı olan vatandaşlar için sipariş üzerine ortopedik ayakkabılar hazırladıklarını belirtti.
Yetiştirdiği kalfalar farklı mesleklere yöneldi
Meslek hayatı boyunca yanında yetişen çırak ve kalfaların başarılarından gurur duyduğunu dile getiren Yıldırım, bunlardan bazılarının eğitimlerini tamamlayarak farklı mesleklere yöneldiğini söyledi.
Yanında yetişen yeğeninin mühendis, ablasının oğlunun avukat olduğunu belirten Yıldırım, bir başka kalfasının da polislikten emekli olduğunu anlattı. Ayakkabıcılığı sürdüren bir kalfasının ise bugün kendi dükkânında çalıştığını ifade eden Yıldırım, mesleği öğrenenlerin sayısının giderek azaldığına dikkati çekti.
“Tuşa basayım, para gelsin istiyorlar”
Gençlerin kolay kazanç arayışı nedeniyle zanaat mesleklerine mesafeli yaklaştığını söyleyen Adil Yıldırım, kendisinden sonra mesleği sürdürecek kişilerin yetişmemesinden endişe duyduğunu belirtti.
Gençlerin internet üzerinden kolay para kazanma düşüncesine yöneldiğini ifade eden Yıldırım, “Şimdiki gençler kolay kazanç peşinde. İnternete takılıyorlar; sanıyorlar ki hayat internetten ibaret. ‘Tuşa basayım, para gelsin’ gibi bir hayalin peşinde koştukları için bu mesleğe biraz soğuk bakıyorlar. Gelecekte yetişecek eleman yok, biraz zor. Bu meslekten bizden sonra herhalde yapan kalmayacak” diye konuştu.
Ağrı’da 45 yıldır ayakkabılara yeniden hayat veren Adil Yıldırım, mesleğini sürdürmeye devam ederken bir yandan da geleneksel zanaatların geleceğine ilişkin kaygı taşıyor. Yıllar önce yoğun taleple ayakta kalan ayakkabı tamirciliği, bugün yetişmiş eleman eksikliği nedeniyle usta ellerin ardından devam edip edemeyeceği sorusuyla karşı karşıya kalıyor.
