DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI?...
Vilayetten İlçeye Nasıl Dönüştü
Tarih: 4.6.2018 16:05:21/ 1475okunma / 0yorum

Derleme: Yasemin SALMAN

Bölge halkı arasında Doğubayazıt Kalesi´ne, "Ceneviz Kalesi" diyenler de vardır. Ortaçağ´ın başlarında, Karadeniz kıyısında bulunan limanlardan Asya´ya ticaret yapan Cenevizli tüccarlar, Doğubayazıt´tan geçen transit yolu kullanmışlardır.

O dönemde Sinop, Samsun ve Trabzon gibi Karadeniz kıyı şehirlerinde önemli ticaret iskeleleri vardı. Cenevizliler bu iskelelere getirdikleri malları, Trabzon-Tebriz üzerinden kervanlarla Asya pazarlarına ulaşmıyorlardı. Asya´ya giden bu kervan yollarından biri de, Doğubayazıt´tan geçmektedir. W. Heyd, Trabzon´dan Tebriz´e giden bu kervan yolunu şöyle tanımlamaktadır: "Bugün Bayburt, Erzurum, Diyadin, Doğubayazıt, Kontrol üzerinden geçen transit yolu, eskiden kervanların da kullandığı şüphe götürmez bir gerçektir". W. Heyd, J. Brant´ın seyahatnamesine da yanarak Bayburt, Erzurum, Hasankale ve Doğubayazıt´ta kervanların konaklaması için Cenevizlilerin kaleler yaptıklarını yazmaktadır. Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere, Urartulardan kalan Doğubayazıt Kalesi Ortaçağ başlarında Cenevizli tüccarlar tarafından restore edilerek kullanıldığından, halk arasında "Ceneviz Kalesi" olarak da anılmaktadır.

Doğubayazıt yöresinin Cezayirliler (1358-1382) tarafından fethine kadar, "Daryunk" adı kullanılmıştır. Celayir Devleti´nin iki kardeş arasında bölünmesinden sonra, Doğubayazıt yöresi Sultan Bayezid´e verilmişti. Sultan Bayezid, 1374 yılında Bayram Hoca´nın saldırılarına karşı koyabilmek için Doğubayazıt Kalesi´ni restore ettirmiş, hatta Sultan Bayezid (muhtemelen) İshak Paşa Sarayı´nın bulunduğu yere bir kale-saray yaptırmıştır. Halk tarafından çok sevilen Sultan Bayezid´in ölümünden sonra, halk onun anısına şehrin adını değiştirerek, "Daryunk" yerine ilk defa "Bayezid" adını vermiştir. Eski kalenin adı da, Sultan Bayezid´e ithafen Bayezid Kalesi olarak değişmiştir.
Bazı kaynaklarda, Timur´un ordularını durdurmak ve bu bölgede öncü kuvvetler bulundurmak için I. Bayezid´in (1347-1403) kaleyi ve kalenin altındaki camiyi yaptırdığı, bu nedenle de "Doğubayazıt" şehri adını I. Bayezid´dan aldığı yazılmakta ise de, Osmanlılar, o tarihte henüz Doğubayazıt ve yöresini kendi topraklarına katmadığı için bu bilgiler doğru değildir. Doğubayazıt, 1514 de çaldıran Savaşı´ndan sonra I. Selim zamanında Osmanlı topraklarına katılmış, kalenin altında, merkezi kubbeli ve tek minareli "Selim Camii"de o dönemde yapılmıştır.

Şehrin adı, Bayezid (Bayazid, Bayazit) olarak 1934 yılına kadar kullanılmış, yazışmalarda ve postada, (İstanbul´un Beyazit semti ile Ağrı-Bayezid birbirine karıştırıldığı için şehrin adı "Doğubayazıt" olarak değiştirilmiştir.

Çeşitli kaynaklarda "Doğubayezit", "Doğubayazıt", "Doğubeyazit" ve "Doğubeyazid" olarak yazılıyorsa da, Türkçe´deki ses uyumu, halkın yaygın olarak kullandığı yazım tarzı ve imla kılavuzunda olduğu gibi "Doğubayazıt" olarak yazılmasının doğru olduğu kabul edilmiştir.
Doğubayazıt 14 Nisan 1918 tarihinde Rus işgalinden kurtarılarak Vilayet yapılmışsa da, coğrafi ve idari yönden Karaköse´nin daha uygun olması nedeniyle, 1927´de Karaköse Vilayeti merkez yapılmış; Doğubayazıt da Karaköse´ye bağlı ilçe olmuştur. Karaköse vilayet olduktan sonra, sınırları içinde kalan Ağrı Dağı´na izafeten adı Ağrı şehri olarak değiştirilmiştir.

Yukarı Doğubayazıt şehri arazisi topografik yapısının engebeli olması ile güney ve doğusundaki sarp kayalıklar nedeniyle gelişmeye müsait olmadığı için Doğubayazıt şehri, 7 Km. kuzeybatıya, transit yolun geçtiği Sarıova´da Eski Tren İstasyonu mevkiine taşınmıştır.

1938 den sonra da Yukarı Doğubayazıt tamamen terk edilerek, günümüze bir ören yeri olarak kalmıştır. Yöre halkı, her iki yerleşim yerini birbirinden ayırtmak için, "Aşağı Doğubayazıt" veya "Yeni Doğubayazıt", "Yukarı Doğubayazıt" veya Eski Doğubayazıt olarak adlandırmaktadır.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Boşa akan suyu değerlendirerek alabalık üretiyor…
Boşa akan suyu değerlendirerek alabalık üretiyor…
.
AĞRI DAĞI´NIN ETEKLERİNDE BULUNAN KARASULAR DOĞAL AKVARYUM GİBİ…
AĞRI DAĞI´NIN ETEKLERİNDE BULUNAN KARASULAR DOĞAL AKVARYUM GİBİ…
.
"Transasia-İpekyolu Turu"nun Türkiye etabı tamamlandı
"Transasia-İpekyolu Turu"nun Türkiye etabı tamamlandı
Turlarının ardından son durak olan Doğubayazıt´a ulaştı.
AHMEDE HANİ´NİN DÜNÜ VE BU GÜNÜ
AHMEDE HANİ´NİN DÜNÜ VE BU GÜNÜ
Külliye Her Geçen Gün Daha da Güzelleşiyor
Doğubayazıt´ta "Erken Yaşta ve Zorla Evlilik" semineri
Doğubayazıt´ta "Erken Yaşta ve Zorla Evlilik" semineri
.
Ağrı´da çocuklara yönelik saldırılar kınandı
Ağrı´da çocuklara yönelik saldırılar kınandı
Ağrısporlu bir grup taraftar, ellerinde pankartlarla Leyla ve onunla aynı kaderi paylaşan çocuklara yönelik saldırıları kınadı.
Diyadin Gençlik Merkezi yapımı
Diyadin Gençlik Merkezi yapımı
.
İŞİTME ENGELLİLERLE İLETİŞİM VE İŞARET DİLİNİN ÖNEMİ KONFERANSI
İŞİTME ENGELLİLERLE İLETİŞİM VE İŞARET DİLİNİN ÖNEMİ KONFERANSI
Haber: GÖKNUR ORAL
FARKLILIK YARATALIM.
FARKLILIK YARATALIM.
Nesrin Erdoğmuş´un Kaleminden
ÇİNİYİ İLMİK İLMİK İŞLİYOR…
ÇİNİYİ İLMİK İLMİK İŞLİYOR…
Ev hanımı Meral Kaya´nın lale, gül, karanfil ve sümbül ile yöresel sembolleri üzerine işlediği çiniler büyük beğeni topluyor…
HEMŞEHRİMİZ İŞ İNSANI M.ŞİRİN KUBA DOĞUBAYAZIT´TA
HEMŞEHRİMİZ İŞ İNSANI M.ŞİRİN KUBA DOĞUBAYAZIT´TA
.
KOPYALA YAPIŞTIR, TANIMADIĞIN KİŞİYE BİLE YOLLA…
KOPYALA YAPIŞTIR, TANIMADIĞIN KİŞİYE BİLE YOLLA…
Nesrin Erdoğmuş´un Kaleminden
TÜRKİYE´NİN ÇATISI AĞRI DAĞI ŞIK SİS BULUTUYLA BÜYÜLEDİ…
TÜRKİYE´NİN ÇATISI AĞRI DAĞI ŞIK SİS BULUTUYLA BÜYÜLEDİ…
Deniz seviyesinden 5 bin 137 metre yüksekliği ile Türkiye´nin en yüksek dağı olma özelliğini taşıyan, efsaneleri ve türküleri ile ünlü Ağrı Dağı´nın zirvesindeki sis bulutu, seyrine doyumsuz manzara oluşturdu.
BİR GÖNÜL BİR MUHABBET VE BİR KİTAP…
BİR GÖNÜL BİR MUHABBET VE BİR KİTAP…
Göknur ORAL´ın Kaleminden
DOĞUBAYAZIT´TA ÖĞRENCİLER HACİVAT VE KARAGÖZ İLE EĞLENDİ…
DOĞUBAYAZIT´TA ÖĞRENCİLER HACİVAT VE KARAGÖZ İLE EĞLENDİ…
.
YÜREĞİMDE Kİ SIZIM HASRETİM... ANNEM…
YÜREĞİMDE Kİ SIZIM HASRETİM... ANNEM…
Gülten Aras Korkmaz´ın Kaleminden
DOĞU´DA KADINLARIN VAZGEÇİLMEZİ: “KIRAS FİSTAN”
DOĞU´DA KADINLARIN VAZGEÇİLMEZİ: “KIRAS FİSTAN”
.
UNUTULMAMASI GEREKEN BAZI ÖNERİLER…
UNUTULMAMASI GEREKEN BAZI ÖNERİLER…
PSİKOLOG -YAZAR YELDA GÖKALP´İN KALEMİNDEN
BAY-DER GENELEKSEL İFTAR YEMEĞİ VERİYOR…
BAY-DER GENELEKSEL İFTAR YEMEĞİ VERİYOR…
2 HAZİRAN 2018 CUMARTESİ GÜNÜ İFTAR VAR...
DARÜŞŞAFAK…
DARÜŞŞAFAK…
Nesrin Erdoğmuş´un Kaleminden
DOĞUBAYAZIT´TA KARDEŞLİK İFTARI…
DOĞUBAYAZIT´TA KARDEŞLİK İFTARI…
.
BİR KAÇ KELAM YAZARKEN…
BİR KAÇ KELAM YAZARKEN…
Çünkü insanlarımız artık ne kitap okuyor nede, gazete okuyorlar.
İMECE USULÜ HAZIRLANAN RAMAZAN SOFRALARI…
İMECE USULÜ HAZIRLANAN RAMAZAN SOFRALARI…
Yemek pişirme geleneğini yaşatan köylü kadınlar, öğle saatlerinde buluşup iftar ve sahur sofralarının vazgeçilmez yöresel lezzetlerini hazırlıyor.
DOĞUBAYAZIT´TA 19 MAYIS ATATÜRK´Ü ANMA VE GENÇLİK SPOR BAYRAMI KUTLANDI
DOĞUBAYAZIT´TA 19 MAYIS ATATÜRK´Ü ANMA VE GENÇLİK SPOR BAYRAMI KUTLANDI
.
AĞRI VALİLİĞİNDE AÇIK KAPI MASASI KURULDU…
AĞRI VALİLİĞİNDE AÇIK KAPI MASASI KURULDU…
.
DOĞUBAYAZIT´TAKİ TARİHİN İHTİŞAMLI İSHAK PAŞA SARAYI GÖRÜLMEYE DEĞER…
DOĞUBAYAZIT´TAKİ TARİHİN İHTİŞAMLI İSHAK PAŞA SARAYI GÖRÜLMEYE DEĞER…
.
DOĞUBAYAZIT BELEDİYESİ ANNELER GÜNÜ PROĞRAMI DÜZENLEDİ…
DOĞUBAYAZIT BELEDİYESİ ANNELER GÜNÜ PROĞRAMI DÜZENLEDİ…
.
HANIMELİ ÇARŞISI AÇILIŞI…
HANIMELİ ÇARŞISI AÇILIŞI…
Kaymakam ve Belediye Başkan Vekilliğini yapan Ulaş Akhan´ın yaptığı çalışmalar, halk için bir umut kapısının aralandığının göstergesidir…
Ağrı´da tezhip sanatının incelikleri anlatıldı
Ağrı´da tezhip sanatının incelikleri anlatıldı
.
SABRETMEK ZEHİRDEN DAHA ACIDIR!...
SABRETMEK ZEHİRDEN DAHA ACIDIR!...
Gülten Aras Korkmaz´ın Kaleminden
E-Gazete -2-
SAYFA EDİTÖRÜ
RESMİ İLAN
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Ağri için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:36 07:20 12:20 14:45 17:03 18:34
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Sabır, kurtuluşun anahtarıdır.

Mevlana
Taze deniz ürünlerini hava geçirmez ve kapaklı bir kap içinde buzdolabında saklayın. En fazla iki gün içinde tüketin. Dondurulmuş deniz ürünlerini alışveriş sonrasında orijinal ambalajında derin dondurucuya koyun.

Deniz Ürünleri Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
İLETİŞİM