DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI?...
Vilayetten İlçeye Nasıl Dönüştü
Tarih: 4.6.2018 16:05:21/ 1812okunma / 0yorum

Derleme: Yasemin SALMAN

Bölge halkı arasında Doğubayazıt Kalesi´ne, "Ceneviz Kalesi" diyenler de vardır. Ortaçağ´ın başlarında, Karadeniz kıyısında bulunan limanlardan Asya´ya ticaret yapan Cenevizli tüccarlar, Doğubayazıt´tan geçen transit yolu kullanmışlardır.

O dönemde Sinop, Samsun ve Trabzon gibi Karadeniz kıyı şehirlerinde önemli ticaret iskeleleri vardı. Cenevizliler bu iskelelere getirdikleri malları, Trabzon-Tebriz üzerinden kervanlarla Asya pazarlarına ulaşmıyorlardı. Asya´ya giden bu kervan yollarından biri de, Doğubayazıt´tan geçmektedir. W. Heyd, Trabzon´dan Tebriz´e giden bu kervan yolunu şöyle tanımlamaktadır: "Bugün Bayburt, Erzurum, Diyadin, Doğubayazıt, Kontrol üzerinden geçen transit yolu, eskiden kervanların da kullandığı şüphe götürmez bir gerçektir". W. Heyd, J. Brant´ın seyahatnamesine da yanarak Bayburt, Erzurum, Hasankale ve Doğubayazıt´ta kervanların konaklaması için Cenevizlilerin kaleler yaptıklarını yazmaktadır. Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere, Urartulardan kalan Doğubayazıt Kalesi Ortaçağ başlarında Cenevizli tüccarlar tarafından restore edilerek kullanıldığından, halk arasında "Ceneviz Kalesi" olarak da anılmaktadır.

Doğubayazıt yöresinin Cezayirliler (1358-1382) tarafından fethine kadar, "Daryunk" adı kullanılmıştır. Celayir Devleti´nin iki kardeş arasında bölünmesinden sonra, Doğubayazıt yöresi Sultan Bayezid´e verilmişti. Sultan Bayezid, 1374 yılında Bayram Hoca´nın saldırılarına karşı koyabilmek için Doğubayazıt Kalesi´ni restore ettirmiş, hatta Sultan Bayezid (muhtemelen) İshak Paşa Sarayı´nın bulunduğu yere bir kale-saray yaptırmıştır. Halk tarafından çok sevilen Sultan Bayezid´in ölümünden sonra, halk onun anısına şehrin adını değiştirerek, "Daryunk" yerine ilk defa "Bayezid" adını vermiştir. Eski kalenin adı da, Sultan Bayezid´e ithafen Bayezid Kalesi olarak değişmiştir.
Bazı kaynaklarda, Timur´un ordularını durdurmak ve bu bölgede öncü kuvvetler bulundurmak için I. Bayezid´in (1347-1403) kaleyi ve kalenin altındaki camiyi yaptırdığı, bu nedenle de "Doğubayazıt" şehri adını I. Bayezid´dan aldığı yazılmakta ise de, Osmanlılar, o tarihte henüz Doğubayazıt ve yöresini kendi topraklarına katmadığı için bu bilgiler doğru değildir. Doğubayazıt, 1514 de çaldıran Savaşı´ndan sonra I. Selim zamanında Osmanlı topraklarına katılmış, kalenin altında, merkezi kubbeli ve tek minareli "Selim Camii"de o dönemde yapılmıştır.

Şehrin adı, Bayezid (Bayazid, Bayazit) olarak 1934 yılına kadar kullanılmış, yazışmalarda ve postada, (İstanbul´un Beyazit semti ile Ağrı-Bayezid birbirine karıştırıldığı için şehrin adı "Doğubayazıt" olarak değiştirilmiştir.

Çeşitli kaynaklarda "Doğubayezit", "Doğubayazıt", "Doğubeyazit" ve "Doğubeyazid" olarak yazılıyorsa da, Türkçe´deki ses uyumu, halkın yaygın olarak kullandığı yazım tarzı ve imla kılavuzunda olduğu gibi "Doğubayazıt" olarak yazılmasının doğru olduğu kabul edilmiştir.
Doğubayazıt 14 Nisan 1918 tarihinde Rus işgalinden kurtarılarak Vilayet yapılmışsa da, coğrafi ve idari yönden Karaköse´nin daha uygun olması nedeniyle, 1927´de Karaköse Vilayeti merkez yapılmış; Doğubayazıt da Karaköse´ye bağlı ilçe olmuştur. Karaköse vilayet olduktan sonra, sınırları içinde kalan Ağrı Dağı´na izafeten adı Ağrı şehri olarak değiştirilmiştir.

Yukarı Doğubayazıt şehri arazisi topografik yapısının engebeli olması ile güney ve doğusundaki sarp kayalıklar nedeniyle gelişmeye müsait olmadığı için Doğubayazıt şehri, 7 Km. kuzeybatıya, transit yolun geçtiği Sarıova´da Eski Tren İstasyonu mevkiine taşınmıştır.

1938 den sonra da Yukarı Doğubayazıt tamamen terk edilerek, günümüze bir ören yeri olarak kalmıştır. Yöre halkı, her iki yerleşim yerini birbirinden ayırtmak için, "Aşağı Doğubayazıt" veya "Yeni Doğubayazıt", "Yukarı Doğubayazıt" veya Eski Doğubayazıt olarak adlandırmaktadır.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
SİZ SİZ OLUN ATTIĞINIZ ADIMLARI CÖMERTÇE HARCAMAYIN...
SİZ SİZ OLUN ATTIĞINIZ ADIMLARI CÖMERTÇE HARCAMAYIN...
Gülten Aras Korkmaz
DOĞUBAYAZIT ZİRAAT ODASI 5. OLAĞAN KONGRESİ…
DOĞUBAYAZIT ZİRAAT ODASI 5. OLAĞAN KONGRESİ…
Başkanlığa Aydın Alkan seçildi
DONDURUCU SOĞUKLARDA DİYADİN´DE GERMAV KEYFİ…
DONDURUCU SOĞUKLARDA DİYADİN´DE GERMAV KEYFİ…
.
DİYADİN KANYONU´NDA 30 METRELİK BUZ SARKITLARI DİKKAT ÇEKİYOR
DİYADİN KANYONU´NDA 30 METRELİK BUZ SARKITLARI DİKKAT ÇEKİYOR
.
DOĞUBAYAZIT İSHAK PAŞA SARAYI 2018´İ REKORLA KAPATTI
DOĞUBAYAZIT İSHAK PAŞA SARAYI 2018´İ REKORLA KAPATTI
500 yıl önce sarayda kalorifer sistemi kurulduğunu biliyormuydunuz?...
TAŞ EVLERİNİN GÖRÜNTÜSÜ
TAŞ EVLERİNİN GÖRÜNTÜSÜ
Yüksek dağların yamaçlarında ve derin vadilerde, art arda sıralı şekilde yapılmış merdiveni andıran karla kaplı taş evler…
UMUT ARAS´A DAİR PORTRE
UMUT ARAS´A DAİR PORTRE
11 ailenin en büyük kardeşi, 9 Çocuk babası ve 9 Torun Sahibi…
TAHTA VE PLASTİK BORULARLA YAPILAN KIZAKLAR
TAHTA VE PLASTİK BORULARLA YAPILAN KIZAKLAR
Ellerinde tahta parçası, plastik ve ahşap kızak yapıyorlar…
ZAMAN SARIYOR KANAYAN YARALARI AMA ACISI GEÇMİYOR...
ZAMAN SARIYOR KANAYAN YARALARI AMA ACISI GEÇMİYOR...
Gülten Aras Korkmaz
AĞRI (HEM) İNSANLARIN UNUDU
AĞRI (HEM) İNSANLARIN UNUDU
.
AĞRI DAĞI ÜÇ ÜLKEDEN İZLENEBİLİYOR…
AĞRI DAĞI ÜÇ ÜLKEDEN İZLENEBİLİYOR…
Doğubayazıt sınırları içerisinde bulunan AĞRI DAĞI...
Kodlama öğrenen Ağrılı çocuklar TV üretim fabrikasını gezdi
Kodlama öğrenen Ağrılı çocuklar TV üretim fabrikasını gezdi
.
Turizm ve Tanıtım Platformu (TUTAP) Ağrı İl Temsilciliğine Alaettin Aslan getirildi
Turizm ve Tanıtım Platformu (TUTAP) Ağrı İl Temsilciliğine Alaettin Aslan getirildi
.
ABANT GÖLÜ…
ABANT GÖLÜ…
Derleyen/OSMAN EREN
SERKA´DAN HİBE PROPRAMLARI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI
SERKA´DAN HİBE PROPRAMLARI BİLGİLENDİRME TOPLANTISI
.
İKİ ŞİİR... İKİ YAŞAM
İKİ ŞİİR... İKİ YAŞAM
Hülya Köksal…
VEDA…
VEDA…
Hülya Köksal Kara
SÖZÜN BİTTİĞİ YER AHMED-E XANİ TÜRBESİ İSHAKPAŞA SARAYI…
SÖZÜN BİTTİĞİ YER AHMED-E XANİ TÜRBESİ İSHAKPAŞA SARAYI…
.
BEKLİYORUM SENİ…
BEKLİYORUM SENİ…
Hülya Köksal Kara
DOĞUBAYAZIT´TA 15 BİN ÖĞRENCİ SİNEMA İLE BULUŞACAK…
DOĞUBAYAZIT´TA 15 BİN ÖĞRENCİ SİNEMA İLE BULUŞACAK…
"1 Milyon Öğrenci Sinema ile Buluşuyor" projesi
BİLMEDİĞİ ÜLKE, BAŞKENT, SAAT, FOTOĞRAF MAKİNASI VE OTOBOMİL MARKASI YOK…
BİLMEDİĞİ ÜLKE, BAŞKENT, SAAT, FOTOĞRAF MAKİNASI VE OTOBOMİL MARKASI YOK…
.
MUSTAFA TANRIVERDİ ARAMA KURTARMA DERNEĞİ (DAK) 3. GENEL KURUL TOPLANTISI
MUSTAFA TANRIVERDİ ARAMA KURTARMA DERNEĞİ (DAK) 3. GENEL KURUL TOPLANTISI
Mevcut Başkan Hacı Sebih Tanrıverdi güven tazeledi…
IC VAKFINDAN KÖY OKULLARINA DESTEK…
IC VAKFINDAN KÖY OKULLARINA DESTEK…
.
DOĞUBAYAZIT´TAKİ TARİHİN İHTİŞAMLI İSHAK PAŞA SARAYI, HER MEVSİM GÖRÜLMEYE DEĞER…
DOĞUBAYAZIT´TAKİ TARİHİN İHTİŞAMLI İSHAK PAŞA SARAYI, HER MEVSİM GÖRÜLMEYE DEĞER…
UNESCO Dünya Miras Geçici Listesi´nde yer alan İshak Paşa Sarayı ihtişamıyla ilgi çekiyor.
ŞİİR, KELİMELERLE GÜZEL BİÇİMLER KURMAK SANATIDIR…
ŞİİR, KELİMELERLE GÜZEL BİÇİMLER KURMAK SANATIDIR…
.
HİKMET ERASLAN´DAN İKİNCİ KİTAP RENKLİ FİKİRLER…
HİKMET ERASLAN´DAN İKİNCİ KİTAP RENKLİ FİKİRLER…
Kitabın tüm geliri, yardıma muhtaç çocukların eğitiminde kullanılmak üzere, Doğubayazıt Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı´na bağışlanacak.
AĞAÇ DALLARINDAN 25 YILDIR TAHTA KAŞIK YAPIYOR…
AĞAÇ DALLARINDAN 25 YILDIR TAHTA KAŞIK YAPIYOR…
.
DOĞUBAYAZIT MÜFTÜLÜĞÜNCE DÜZENLENEN SABAH NAMAZI BULUŞMASI…
DOĞUBAYAZIT MÜFTÜLÜĞÜNCE DÜZENLENEN SABAH NAMAZI BULUŞMASI…
.
GÜL EZGİLERİ…
GÜL EZGİLERİ…
Hülya Köksal Kara´nın Kaleminden
KIŞ ÖNCESİ BESİYE ALINAN KAZLARA KADINLARIN HÜNERLİ ELLERİYLE SOFRALARA ULAŞIYOR…
KIŞ ÖNCESİ BESİYE ALINAN KAZLARA KADINLARIN HÜNERLİ ELLERİYLE SOFRALARA ULAŞIYOR…
.
E-Gazete -2-
SAYFA EDİTÖRÜ
RESMİ İLAN
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Ağri için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:36 07:20 12:20 14:45 17:03 18:34
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Halk içinde muteber bir nesne yok devlet gibi, Olmaya devlet cihanda, bir nefes sıhhat gibi.

Kanuni Sultan Süleyman
Yufka ile yapılan böreklerde tepsiye yaydığınız yufkaların üzerine eritilmiş margarin ve sütten oluşmuş karışımı dökerseniz böreklerinize ayrı bir lezzet katarsınız. Yufka ile yaptığınız böreklerin üstüne, böreği fırına vermeden önce bir yumurtayı, bir ş

Börek Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
İLETİŞİM