DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI?...
Vilayetten İlçeye Nasıl Dönüştü
Tarih: 4.6.2018 16:05:21/ 1584okunma / 0yorum

Derleme: Yasemin SALMAN

Bölge halkı arasında Doğubayazıt Kalesi´ne, "Ceneviz Kalesi" diyenler de vardır. Ortaçağ´ın başlarında, Karadeniz kıyısında bulunan limanlardan Asya´ya ticaret yapan Cenevizli tüccarlar, Doğubayazıt´tan geçen transit yolu kullanmışlardır.

O dönemde Sinop, Samsun ve Trabzon gibi Karadeniz kıyı şehirlerinde önemli ticaret iskeleleri vardı. Cenevizliler bu iskelelere getirdikleri malları, Trabzon-Tebriz üzerinden kervanlarla Asya pazarlarına ulaşmıyorlardı. Asya´ya giden bu kervan yollarından biri de, Doğubayazıt´tan geçmektedir. W. Heyd, Trabzon´dan Tebriz´e giden bu kervan yolunu şöyle tanımlamaktadır: "Bugün Bayburt, Erzurum, Diyadin, Doğubayazıt, Kontrol üzerinden geçen transit yolu, eskiden kervanların da kullandığı şüphe götürmez bir gerçektir". W. Heyd, J. Brant´ın seyahatnamesine da yanarak Bayburt, Erzurum, Hasankale ve Doğubayazıt´ta kervanların konaklaması için Cenevizlilerin kaleler yaptıklarını yazmaktadır. Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere, Urartulardan kalan Doğubayazıt Kalesi Ortaçağ başlarında Cenevizli tüccarlar tarafından restore edilerek kullanıldığından, halk arasında "Ceneviz Kalesi" olarak da anılmaktadır.

Doğubayazıt yöresinin Cezayirliler (1358-1382) tarafından fethine kadar, "Daryunk" adı kullanılmıştır. Celayir Devleti´nin iki kardeş arasında bölünmesinden sonra, Doğubayazıt yöresi Sultan Bayezid´e verilmişti. Sultan Bayezid, 1374 yılında Bayram Hoca´nın saldırılarına karşı koyabilmek için Doğubayazıt Kalesi´ni restore ettirmiş, hatta Sultan Bayezid (muhtemelen) İshak Paşa Sarayı´nın bulunduğu yere bir kale-saray yaptırmıştır. Halk tarafından çok sevilen Sultan Bayezid´in ölümünden sonra, halk onun anısına şehrin adını değiştirerek, "Daryunk" yerine ilk defa "Bayezid" adını vermiştir. Eski kalenin adı da, Sultan Bayezid´e ithafen Bayezid Kalesi olarak değişmiştir.
Bazı kaynaklarda, Timur´un ordularını durdurmak ve bu bölgede öncü kuvvetler bulundurmak için I. Bayezid´in (1347-1403) kaleyi ve kalenin altındaki camiyi yaptırdığı, bu nedenle de "Doğubayazıt" şehri adını I. Bayezid´dan aldığı yazılmakta ise de, Osmanlılar, o tarihte henüz Doğubayazıt ve yöresini kendi topraklarına katmadığı için bu bilgiler doğru değildir. Doğubayazıt, 1514 de çaldıran Savaşı´ndan sonra I. Selim zamanında Osmanlı topraklarına katılmış, kalenin altında, merkezi kubbeli ve tek minareli "Selim Camii"de o dönemde yapılmıştır.

Şehrin adı, Bayezid (Bayazid, Bayazit) olarak 1934 yılına kadar kullanılmış, yazışmalarda ve postada, (İstanbul´un Beyazit semti ile Ağrı-Bayezid birbirine karıştırıldığı için şehrin adı "Doğubayazıt" olarak değiştirilmiştir.

Çeşitli kaynaklarda "Doğubayezit", "Doğubayazıt", "Doğubeyazit" ve "Doğubeyazid" olarak yazılıyorsa da, Türkçe´deki ses uyumu, halkın yaygın olarak kullandığı yazım tarzı ve imla kılavuzunda olduğu gibi "Doğubayazıt" olarak yazılmasının doğru olduğu kabul edilmiştir.
Doğubayazıt 14 Nisan 1918 tarihinde Rus işgalinden kurtarılarak Vilayet yapılmışsa da, coğrafi ve idari yönden Karaköse´nin daha uygun olması nedeniyle, 1927´de Karaköse Vilayeti merkez yapılmış; Doğubayazıt da Karaköse´ye bağlı ilçe olmuştur. Karaköse vilayet olduktan sonra, sınırları içinde kalan Ağrı Dağı´na izafeten adı Ağrı şehri olarak değiştirilmiştir.

Yukarı Doğubayazıt şehri arazisi topografik yapısının engebeli olması ile güney ve doğusundaki sarp kayalıklar nedeniyle gelişmeye müsait olmadığı için Doğubayazıt şehri, 7 Km. kuzeybatıya, transit yolun geçtiği Sarıova´da Eski Tren İstasyonu mevkiine taşınmıştır.

1938 den sonra da Yukarı Doğubayazıt tamamen terk edilerek, günümüze bir ören yeri olarak kalmıştır. Yöre halkı, her iki yerleşim yerini birbirinden ayırtmak için, "Aşağı Doğubayazıt" veya "Yeni Doğubayazıt", "Yukarı Doğubayazıt" veya Eski Doğubayazıt olarak adlandırmaktadır.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
BEKLEYİN...!!!
BEKLEYİN...!!!
Gülten Aras Korkmaz´ın Kaleminden
YÖN BULDURAN GELENEK: OBO…
YÖN BULDURAN GELENEK: OBO…
.
HEPİMİZ YAŞIYORUZ...
HEPİMİZ YAŞIYORUZ...
Şehriban TEKCE´nin Kaleminden
DOĞUBAYAZIT´TA İLKÖĞRETİM HAFTASI
DOĞUBAYAZIT´TA İLKÖĞRETİM HAFTASI
Doğubayazıt ilçesinde İlköğretim Haftası çeşitli etkinliklerle kutlandı.
VALİ ELBAN: “AHMED-İ HANİ, FESTİVALLE GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAK”
VALİ ELBAN: “AHMED-İ HANİ, FESTİVALLE GELECEK KUŞAKLARA AKTARILACAK”
2. Sanat Kültür ve Turizm Festivali başlıyor…
TAZİYE VE TEŞEKKÜR MESAJI
TAZİYE VE TEŞEKKÜR MESAJI
.
DOĞUBAYAZIT AHMED-E HANİ MESLEK YÜKSEK OKULU MÜDÜRÜ M.SALİH GEÇİT, GAZETEMİZE AÇIKLAMALARDA BULUNDU…
DOĞUBAYAZIT AHMED-E HANİ MESLEK YÜKSEK OKULU MÜDÜRÜ M.SALİH GEÇİT, GAZETEMİZE AÇIKLAMALARDA BULUNDU…
Doğubayazıt´ta gerçekleşecek olan 2. Uluslararası Ahmed-e Hani Sempozyumu 28-30 Eylül 2018 tarihlerinde yapılacak…
DOĞUBAYAZIT´IN COĞRAFYASI…
DOĞUBAYAZIT´IN COĞRAFYASI…
.
DENİZBANK DOĞUBAYAZIT ŞUBE MÜDÜRÜ ÜMİT ATABEY, GAZETEMİZE İADEYİ ZİYARETTE BULUNDU…
DENİZBANK DOĞUBAYAZIT ŞUBE MÜDÜRÜ ÜMİT ATABEY, GAZETEMİZE İADEYİ ZİYARETTE BULUNDU…
.
AĞRI´DA PARK YAPIM ÇALIŞMALARI…
AĞRI´DA PARK YAPIM ÇALIŞMALARI…
.
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI KUTLU OLSUN…
30 AĞUSTOS ZAFER BAYRAMI KUTLU OLSUN…
96 yıldır gururumuz da minnetimiz de eksilmedi
KAĞITLA KALEMİN AĞAÇ KARDEŞLİĞİNE…
KAĞITLA KALEMİN AĞAÇ KARDEŞLİĞİNE…
Faziylet Sönmez
Ağrı´da SERKA´nın 59. Yönetim Kurulu Toplantısı
Ağrı´da SERKA´nın 59. Yönetim Kurulu Toplantısı
.
ÖĞRENİLECEK ÇOK ŞEY VARDIR…
ÖĞRENİLECEK ÇOK ŞEY VARDIR…
Veysel Çamlıbel Diyorki…
AĞRI DAĞI´NIN YAMACINDA BULUNAN CEHENNEM VADİSİ…
AĞRI DAĞI´NIN YAMACINDA BULUNAN CEHENNEM VADİSİ…
.
HASAN AKKUŞ´TAN KİTAP
HASAN AKKUŞ´TAN KİTAP
Hemşehrimiz Hasan Akkuş, Zamansız Ayrılık kitabı okuyucularıyla buluştu, Mevsimimiz Yalnız adlı kitabı ise Eylül´de çıkacak.
ŞİFA ARAYANLARIN UĞRAK MEKANI DİYADİN KAPLICALARI…
ŞİFA ARAYANLARIN UĞRAK MEKANI DİYADİN KAPLICALARI…
Diyadin ilçesindeki kaplıcalar, cilt hastalıkları başta olmak üzere çeşitli rahatsızlıklara iyi geldiğine inanılan suyuyla ziyaretçilerini ağırlıyor…
KIRAS  VE FİSTANLAR…
KIRAS VE FİSTANLAR…
Özellikle düğünlerde kadınların vazgeçilmez giysisi kıras fistanlar, usta ellerde dikilerek giyilmeye devam ediliyor.
Ağrı Valiliği, yemek kitabı bastırdı
Ağrı Valiliği, yemek kitabı bastırdı
Başta Doğubayazıt´a özgü ABDİGÖR KÖFTESİ geliyor…
BU BENMİYİM?...
BU BENMİYİM?...
GÜNAY DEMİR´in Kaleminden
ÇOCUK ÇOBANLARIN EŞEK YARIŞI…
ÇOCUK ÇOBANLARIN EŞEK YARIŞI…
.
GÖRKEMLİ İSHAK PAŞA SARAYI´NA İLGİ…
GÖRKEMLİ İSHAK PAŞA SARAYI´NA İLGİ…
.
DİYADİN´DE MEYA ANTİK KENTİ…
DİYADİN´DE MEYA ANTİK KENTİ…
Tarih boyunca birçok medeniyete ev sahipliği yapan ve bu nedenle "Medeniyetler beşiği" olarak nitelendirilen Ağrı´nın Diyadin ilçesindeki antik kent, görenleri adeta büyülüyor…
YAZAR-ÇİZER VE SANATÇI OLAN BAHATTİN ATAK DOĞUBAYAZIT´TA
YAZAR-ÇİZER VE SANATÇI OLAN BAHATTİN ATAK DOĞUBAYAZIT´TA
Bahattin Atak, Gazetemize Ziyarette bulundu…
YAYIKLAR EVRİMLEŞTİ. DERİ VE DOĞRAMADAN YAPILANLAR PLASTİK OLDULAR…
YAYIKLAR EVRİMLEŞTİ. DERİ VE DOĞRAMADAN YAPILANLAR PLASTİK OLDULAR…
.
Boşa akan suyu değerlendirerek alabalık üretiyor…
Boşa akan suyu değerlendirerek alabalık üretiyor…
.
AĞRI DAĞI´NIN ETEKLERİNDE BULUNAN KARASULAR DOĞAL AKVARYUM GİBİ…
AĞRI DAĞI´NIN ETEKLERİNDE BULUNAN KARASULAR DOĞAL AKVARYUM GİBİ…
.
"Transasia-İpekyolu Turu"nun Türkiye etabı tamamlandı
"Transasia-İpekyolu Turu"nun Türkiye etabı tamamlandı
Turlarının ardından son durak olan Doğubayazıt´a ulaştı.
AHMEDE HANİ´NİN DÜNÜ VE BU GÜNÜ
AHMEDE HANİ´NİN DÜNÜ VE BU GÜNÜ
Külliye Her Geçen Gün Daha da Güzelleşiyor
Doğubayazıt´ta "Erken Yaşta ve Zorla Evlilik" semineri
Doğubayazıt´ta "Erken Yaşta ve Zorla Evlilik" semineri
.
E-Gazete -2-
SAYFA EDİTÖRÜ
RESMİ İLAN
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Ağri için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:36 07:20 12:20 14:45 17:03 18:34
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Zaman Gösterdi ki: Cennet ucuz değil Cehennem dahi lüzumsuz değil..

BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ (R.A)
Taze deniz ürünlerini hava geçirmez ve kapaklı bir kap içinde buzdolabında saklayın. En fazla iki gün içinde tüketin. Dondurulmuş deniz ürünlerini alışveriş sonrasında orijinal ambalajında derin dondurucuya koyun.

Deniz Ürünleri Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
İLETİŞİM