DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI?...
Vilayetten İlçeye Nasıl Dönüştü
Tarih: 4.6.2018 16:05:21/ 1674okunma / 0yorum

Derleme: Yasemin SALMAN

Bölge halkı arasında Doğubayazıt Kalesi´ne, "Ceneviz Kalesi" diyenler de vardır. Ortaçağ´ın başlarında, Karadeniz kıyısında bulunan limanlardan Asya´ya ticaret yapan Cenevizli tüccarlar, Doğubayazıt´tan geçen transit yolu kullanmışlardır.

O dönemde Sinop, Samsun ve Trabzon gibi Karadeniz kıyı şehirlerinde önemli ticaret iskeleleri vardı. Cenevizliler bu iskelelere getirdikleri malları, Trabzon-Tebriz üzerinden kervanlarla Asya pazarlarına ulaşmıyorlardı. Asya´ya giden bu kervan yollarından biri de, Doğubayazıt´tan geçmektedir. W. Heyd, Trabzon´dan Tebriz´e giden bu kervan yolunu şöyle tanımlamaktadır: "Bugün Bayburt, Erzurum, Diyadin, Doğubayazıt, Kontrol üzerinden geçen transit yolu, eskiden kervanların da kullandığı şüphe götürmez bir gerçektir". W. Heyd, J. Brant´ın seyahatnamesine da yanarak Bayburt, Erzurum, Hasankale ve Doğubayazıt´ta kervanların konaklaması için Cenevizlilerin kaleler yaptıklarını yazmaktadır. Bu bilgilerden anlaşılacağı üzere, Urartulardan kalan Doğubayazıt Kalesi Ortaçağ başlarında Cenevizli tüccarlar tarafından restore edilerek kullanıldığından, halk arasında "Ceneviz Kalesi" olarak da anılmaktadır.

Doğubayazıt yöresinin Cezayirliler (1358-1382) tarafından fethine kadar, "Daryunk" adı kullanılmıştır. Celayir Devleti´nin iki kardeş arasında bölünmesinden sonra, Doğubayazıt yöresi Sultan Bayezid´e verilmişti. Sultan Bayezid, 1374 yılında Bayram Hoca´nın saldırılarına karşı koyabilmek için Doğubayazıt Kalesi´ni restore ettirmiş, hatta Sultan Bayezid (muhtemelen) İshak Paşa Sarayı´nın bulunduğu yere bir kale-saray yaptırmıştır. Halk tarafından çok sevilen Sultan Bayezid´in ölümünden sonra, halk onun anısına şehrin adını değiştirerek, "Daryunk" yerine ilk defa "Bayezid" adını vermiştir. Eski kalenin adı da, Sultan Bayezid´e ithafen Bayezid Kalesi olarak değişmiştir.
Bazı kaynaklarda, Timur´un ordularını durdurmak ve bu bölgede öncü kuvvetler bulundurmak için I. Bayezid´in (1347-1403) kaleyi ve kalenin altındaki camiyi yaptırdığı, bu nedenle de "Doğubayazıt" şehri adını I. Bayezid´dan aldığı yazılmakta ise de, Osmanlılar, o tarihte henüz Doğubayazıt ve yöresini kendi topraklarına katmadığı için bu bilgiler doğru değildir. Doğubayazıt, 1514 de çaldıran Savaşı´ndan sonra I. Selim zamanında Osmanlı topraklarına katılmış, kalenin altında, merkezi kubbeli ve tek minareli "Selim Camii"de o dönemde yapılmıştır.

Şehrin adı, Bayezid (Bayazid, Bayazit) olarak 1934 yılına kadar kullanılmış, yazışmalarda ve postada, (İstanbul´un Beyazit semti ile Ağrı-Bayezid birbirine karıştırıldığı için şehrin adı "Doğubayazıt" olarak değiştirilmiştir.

Çeşitli kaynaklarda "Doğubayezit", "Doğubayazıt", "Doğubeyazit" ve "Doğubeyazid" olarak yazılıyorsa da, Türkçe´deki ses uyumu, halkın yaygın olarak kullandığı yazım tarzı ve imla kılavuzunda olduğu gibi "Doğubayazıt" olarak yazılmasının doğru olduğu kabul edilmiştir.
Doğubayazıt 14 Nisan 1918 tarihinde Rus işgalinden kurtarılarak Vilayet yapılmışsa da, coğrafi ve idari yönden Karaköse´nin daha uygun olması nedeniyle, 1927´de Karaköse Vilayeti merkez yapılmış; Doğubayazıt da Karaköse´ye bağlı ilçe olmuştur. Karaköse vilayet olduktan sonra, sınırları içinde kalan Ağrı Dağı´na izafeten adı Ağrı şehri olarak değiştirilmiştir.

Yukarı Doğubayazıt şehri arazisi topografik yapısının engebeli olması ile güney ve doğusundaki sarp kayalıklar nedeniyle gelişmeye müsait olmadığı için Doğubayazıt şehri, 7 Km. kuzeybatıya, transit yolun geçtiği Sarıova´da Eski Tren İstasyonu mevkiine taşınmıştır.

1938 den sonra da Yukarı Doğubayazıt tamamen terk edilerek, günümüze bir ören yeri olarak kalmıştır. Yöre halkı, her iki yerleşim yerini birbirinden ayırtmak için, "Aşağı Doğubayazıt" veya "Yeni Doğubayazıt", "Yukarı Doğubayazıt" veya Eski Doğubayazıt olarak adlandırmaktadır.








Kaynak:

Anahtar Kelimeler: DOĞUBAYAZIT ADINI NERDEN ALDI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
 GÜRBULAK GÜMRÜK BÖLGE MÜDÜRÜ OSMAN BÖLÜKBAŞI DARA´NIN MESAJI
GÜRBULAK GÜMRÜK BÖLGE MÜDÜRÜ OSMAN BÖLÜKBAŞI DARA´NIN MESAJI
.
ATÖLYESİNDE 40 YILDIR SAZ YAPIYOR…
ATÖLYESİNDE 40 YILDIR SAZ YAPIYOR…
.
AHMED-İ HANİ HAZRETLERİ, HALİFE YUSUF TOPÇU HAZRETLERİ
AHMED-İ HANİ HAZRETLERİ, HALİFE YUSUF TOPÇU HAZRETLERİ
BİR İL BİR EVLİYA 04 AĞRI
HÜSEYİN TURAN “TÜRE” ALBÜMÜ ÇIKTI
HÜSEYİN TURAN “TÜRE” ALBÜMÜ ÇIKTI
DERLEYEN/ YAZAN / DİNLEYEN/ OSMAN EREN
SOBA USTASI YAŞINA RAĞMEN MESLEĞİNİ YAŞATMAYA ÇALIŞIYOR…
SOBA USTASI YAŞINA RAĞMEN MESLEĞİNİ YAŞATMAYA ÇALIŞIYOR…
.
İNSANLIK DEDİĞİMİZ VURMUŞ SAHİLE...
İNSANLIK DEDİĞİMİZ VURMUŞ SAHİLE...
.
KAYMAKAMDAN ATATÜRK MESAJI
KAYMAKAMDAN ATATÜRK MESAJI
.
HAKİM ZEKİ ÖZTÜRK UNUTULMADI
HAKİM ZEKİ ÖZTÜRK UNUTULMADI
Ölüm Yıldönümünde Ruhuna Kur´an Okutuldu
GÜRBULAK GÜMRÜK TİCARET BÖLGE MÜDÜRÜ OSMAN BÖLÜKBAŞI DARA´NIN 10 KASIM MESAJI
GÜRBULAK GÜMRÜK TİCARET BÖLGE MÜDÜRÜ OSMAN BÖLÜKBAŞI DARA´NIN 10 KASIM MESAJI
.
M.EMİN ÖZTÜRK´ÜN OBJEKTİFİNDEN AĞRI DAĞI…
M.EMİN ÖZTÜRK´ÜN OBJEKTİFİNDEN AĞRI DAĞI…
.
HAYATA DAİR…
HAYATA DAİR…
.
GÖNÜL GÖZÜYLE BAK YAZDIKLARIMA…
GÖNÜL GÖZÜYLE BAK YAZDIKLARIMA…
Akın imdat´ın Kaleminden
Sana Güle Güle, Bize Özleye Özleye…
Sana Güle Güle, Bize Özleye Özleye…
Sosi Cindoyan
YILMADI GÖNLÜM…
YILMADI GÖNLÜM…
Faziylet Sönmez´in Kaleminden
DOĞU´NUN YÜCELİĞİ DOĞUBAYAZIT…
DOĞU´NUN YÜCELİĞİ DOĞUBAYAZIT…
.
AHMED-E HANİ MEKANINA YOĞUN İLGİ
AHMED-E HANİ MEKANINA YOĞUN İLGİ
Yapılan Çevre Düzenlemesi Kolaylık Sağlıyor
AĞRI´DA ÖĞRENCİLER KUŞLAR İÇİN YUVA YAPTI
AĞRI´DA ÖĞRENCİLER KUŞLAR İÇİN YUVA YAPTI
.
DOĞUBAYAZIT´TA CUMHURİYET BAYRAMI KUTLANDI…
DOĞUBAYAZIT´TA CUMHURİYET BAYRAMI KUTLANDI…
.
SAMİ USTA´NIN AĞAÇ OYMACILIK SANATI
SAMİ USTA´NIN AĞAÇ OYMACILIK SANATI
.
İÇÜ REKTÖRÜ ABDULHALİK KARABULUT´UN MESAJI
İÇÜ REKTÖRÜ ABDULHALİK KARABULUT´UN MESAJI
Karabulut´un Cumhuriyet Bayramı´nın 95. Yıldönümü Kutlama Mesajı
TARIM ALETLERİNDEN, MUTFAK ARAÇ GEREÇLERİNE DAİR GEÇMİŞE YOLCULUK…
TARIM ALETLERİNDEN, MUTFAK ARAÇ GEREÇLERİNE DAİR GEÇMİŞE YOLCULUK…
.
BELEDİYE BAŞKAN ADAY ADAYLARI GÜNYÜZÜNE ÇIKMAYA BAŞLADI
BELEDİYE BAŞKAN ADAY ADAYLARI GÜNYÜZÜNE ÇIKMAYA BAŞLADI
İlk Adaylığı Faruk Kaya Açıkladı
ÖĞRETTİLER BİZE...
ÖĞRETTİLER BİZE...
Gülten Aras Korkmaz´ın Kaleminden
AĞRI KARDELENLER PLATFORMU KURULDU
AĞRI KARDELENLER PLATFORMU KURULDU
.
“EHMEDÊ XANÎ MÜZESİ VE GELENEKSEL DOĞUBAYAZIT EVİ”
“EHMEDÊ XANÎ MÜZESİ VE GELENEKSEL DOĞUBAYAZIT EVİ”
DERLEYEN / YAZAN / FOTOĞRAF/ OSMAN EREN
TAŞ İŞLEME USTASI İBRAHİM NAR, SİYAH İNCİ´YE HAYAT VERİYOR…
TAŞ İŞLEME USTASI İBRAHİM NAR, SİYAH İNCİ´YE HAYAT VERİYOR…
.
HERKESİN YOLU LAYIĞINA ÇIKSIN...
HERKESİN YOLU LAYIĞINA ÇIKSIN...
Gülten Aras Korkmaz´ın Kaleminden
BİRAZ DA MUTAHHARA ARLI ÖZKÖK´E DAİR
BİRAZ DA MUTAHHARA ARLI ÖZKÖK´E DAİR
.
AİÇÜ ile Aras EDAŞ Arasında İşbirliği Protokol İmzalandı
AİÇÜ ile Aras EDAŞ Arasında İşbirliği Protokol İmzalandı
.
DOĞUBAYAZIT´TA DİN GÖREVLİLERİ HAFTASI NEDENİYLE ENGELLİLERLE VE KADINLARLA BULUŞMASI…
DOĞUBAYAZIT´TA DİN GÖREVLİLERİ HAFTASI NEDENİYLE ENGELLİLERLE VE KADINLARLA BULUŞMASI…
.
E-Gazete -2-
SAYFA EDİTÖRÜ
RESMİ İLAN
Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Ağri için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
05:36 07:20 12:20 14:45 17:03 18:34
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
Verilen emaneti yerine getirmek, en üstün doğruluktur.

HZ.EBUBEKİR (R.A)
Kurabiye hamurunun elinize yapışmasını istemiyorsanız ellerinizi soğuk suyla ıslatıp kuruladıktan sonra kurabiyeye şekil verin. Kurabiyelerin zamanla sertleşmemesi için yanlarına bir-iki dilim kabuklu elma koyarak saklayınız. Elmanın yayacağı nem sayesin

Kurabiye - Bisküvi Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları
FOTO GALERİ
VİDEO GALERİ
İLETİŞİM